Quru göz sindromu niyə getdikcə daha çox insanda rast gəlinir? - Gövhər Əliyeva əlamətlər, risk amilləri və müalicə yollarından danışdı

Müasir dövrdə telefon və kompüterdən uzun müddət istifadə, qapalı məkanlarda kondisioner və qızdırıcı sistemlərin işləməsi, eləcə də ətraf mühit amilləri göz sağlamlığına təsir göstərir. Son illərdə gözlərdə yanma, batma, qızartı, quruluq və bulanıq görmə kimi şikayətlərə daha çox diqqət yetirilir. Bu əlamətlərin mümkün səbəblərindən biri də quru göz sindromudur.

Quru göz sindromu göz səthinin kifayət qədər nəmlənməməsi nəticəsində yaranır. Bu vəziyyət göz yaşının az ifraz olunması və ya həddindən artıq tez buxarlanması ilə əlaqəli ola bilər. Göz yaşı göz səthini qoruyur, onu nəmləndirir və aydın görmənin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

Mövzu ilə bağlı cərrah-oftalmoloq Gövhər Əliyeva Gundelik.az-a açıqlamasında bildirib ki, quru göz sindromuna səbəb olan amilləri vaxtında müəyyənləşdirmək və düzgün müalicə aparmaq vacibdir.

“Quru göz sindromu göz səthinin kifayət qədər nəmlənməməsi ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bunun əsas səbəbləri göz yaşının az ifraz olunması və ya göz yaşı təbəqəsinin normadan daha tez buxarlanmasıdır. Müasir dövrdə kompüter və mobil telefonlardan uzun müddət istifadə, qapalı məkanlarda kondisioner və qızdırıcı sistemlərin yaratdığı quru hava bu problemin yaranmasına və əlamətlərin artmasına təsir göstərə bilər”.

Həkimin sözlərinə görə, ekran qarşısında uzun müddət qaldıqda göz qırpma tezliyi azalır. Bu isə göz səthinin kifayət qədər nəmlənməməsinə və quruluq əlamətlərinin meydana çıxmasına səbəb ola bilər.

Quru göz sindromu yalnız yaşlı insanlarda müşahidə edilmir. Gənclər arasında da bu problemə rast gəlinir. Xüsusilə gün ərzində saatlarla kompüter qarşısında işləyənlər, telefondan intensiv istifadə edənlər və kontakt linza taxanlar risk qrupunda ola bilərlər.

Quru göz sindromunun əsas əlamətləri

Quru göz sindromu zamanı gözlərdə yanma, batma, göynəmə, qızartı, qaşınma, işığa həssaslıq və gözə qum düşmüş kimi hiss yarana bilər. Bəzi hallarda görmə müvəqqəti bulanıqlaşır, xüsusilə uzun müddət ekrana baxdıqdan sonra narahatlıq artır.

Maraqlı məqamlardan biri də göz quruluğu olan insanlarda həddindən artıq sulanmanın müşahidə edilməsidir. Bu, göz səthində yaranan qıcıqlanmaya cavab olaraq reflektor göz yaşı ifrazının artması ilə əlaqədar ola bilər.

Cərrah-oftalmoloq Gövhər Əliyeva qeyd edib ki, bu əlamətləri yalnız yorğunluqla əlaqələndirmək düzgün deyil:

“Gözlərdə davamlı yanma, batma, qızartı, yad cisim hissi və görmənin arabir bulanması quru göz sindromunun əlamətləri ola bilər. Lakin oxşar şikayətlər digər göz xəstəlikləri zamanı da yarana bilər. Buna görə də əlamətlər uzun müddət davam etdikdə və ya təkrarlananda oftalmoloq müayinəsindən keçmək vacibdir”.

Hansı amillər quru göz sindromunun yaranma riskini artırır?

Quru göz sindromunun yaranmasına bir sıra amillər təsir göstərə bilər. Bunlara uzun müddət ekran qarşısında qalmaq, quru və tozlu mühit, külək, tüstü, kontakt linzalardan istifadə və yaşla bağlı dəyişikliklər daxildir.

Bundan başqa, şəkərli diabet və bəzi autoimmun xəstəliklər, eləcə də müəyyən dərman preparatları da göz quruluğunun yaranmasında rol oynaya bilər. Göz qapaqlarındakı yağ vəzilərinin fəaliyyətinin pozulması göz yaşının daha tez buxarlanmasına səbəb olan amillərdən biridir.

Həkim vurğulayıb ki, müalicənin düzgün seçilməsi üçün ilk növbədə problemin səbəbi müəyyənləşdirilməlidir:

“Quru göz sindromunun müalicəsi hər bir pasiyent üçün fərdi yanaşma tələb edir. Əvvəlcə göz quruluğunun hansı səbəbdən yarandığı müəyyən edilməlidir. Bəzi hallarda ətraf mühit amillərinin aradan qaldırılması və gündəlik vərdişlərin dəyişdirilməsi kifayət edə bilər. Digər hallarda isə xüsusi göz damcıları və əlavə müalicə üsulları tələb olunur”.

Quru göz sindromu necə müalicə olunur?

Quru göz sindromunun müalicəsi problemin ağırlıq dərəcəsindən və yaranma səbəbindən asılıdır. Yüngül hallarda süni göz yaşı damcıları göz səthinin nəmləndirilməsinə və narahatlığın azalmasına kömək edə bilər. Bəzi pasiyentlərdə göz qapaqlarının gigiyenası, ilıq kompreslər və ətraf mühit şəraitinin yaxşılaşdırılması da faydalıdır.

Daha ağır və davamlı hallarda həkim iltihabı azaltmağa yönəlmiş preparatlar və ya digər müalicə üsulları təyin edə bilər. Steroid tərkibli göz damcılarının isə mütəxəssis nəzarəti olmadan istifadəsi tövsiyə edilmir.

Həmsöhbətim deyib ki, göz damcılarının təsadüfi seçilməsi əvəzinə mütəxəssis müayinəsinə üstünlük verilməlidir:

“Pasiyentlər bəzən gözlərində quruluq və yanma hiss etdikdə özbaşına müxtəlif damcılardan istifadə edirlər. Halbuki hər damcı hər kəs üçün uyğun deyil. Müalicə vasitəsi göz quruluğunun səbəbinə və dərəcəsinə uyğun seçilməlidir. Şikayətlər davam edirsə, mütləq oftalmoloqa müraciət etmək lazımdır”.

Göz sağlamlığını qorumaq üçün nələrə diqqət edilməlidir?

Quru göz sindromunun riskini azaltmaq üçün gündəlik vərdişlərdə bəzi dəyişikliklər etmək mümkündür. Kompüter və mobil telefondan istifadə zamanı müntəzəm fasilələr vermək, gözləri tez-tez qırpmaq, otaqdakı havanın həddindən artıq qurumasının qarşısını almaq və kondisionerin hava axınını birbaşa üzə yönəltməmək faydalı ola bilər.

Kontakt linzalardan istifadə edənlər onların gigiyenasına və istifadə müddətinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Gözlərdə davamlı narahatlıq yarandıqda isə linzalardan istifadəyə fasilə vermək və həkimlə məsləhətləşmək məqsədəuyğundur.

Cərrah-oftalmoloq Gövhər Əliyeva göz sağlamlığının qorunmasında profilaktik tədbirlərin əhəmiyyətini də vurğulayıb:

“Göz quruluğunun qarşısını almaq üçün ilk növbədə gündəlik vərdişlərə diqqət yetirmək lazımdır. Ekran qarşısında uzun müddət fasiləsiz işləməmək, gözlərə istirahət vermək və uyğun mühit yaratmaq əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, davamlı şikayətləri olan şəxslər müayinədən keçməli və müalicəni həkim tövsiyəsinə uyğun aparmalıdırlar”.

Quru göz sindromuna laqeyd yanaşmayın

Quru göz sindromu vaxtında müəyyənləşdirildikdə və düzgün müalicə olunduqda əksər hallarda nəzarətdə saxlanıla bilər. Lakin uzun müddət davam edən və ağırlaşan quruluq göz səthinin, xüsusilə buynuz qişanın zədələnməsi riskini artıra bilər.

Gözlərdə güclü ağrı, qəfil görmə azalması və ya kəskin işıq həssaslığı yarandıqda təcili tibbi yardım almaq vacibdir.

Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, gözlərdə davamlı quruluq və narahatlıq hissi adi yorğunluq kimi qiymətləndirilməsin. Problemin səbəbini vaxtında müəyyənləşdirmək, düzgün müalicə seçmək və göz sağlamlığını qoruyan vərdişlərə əməl etmək uzunmüddətli fəsadların qarşısını almağa kömək edə bilər.

Nuri
Gundelik.az