Almaniyada aparılan qazıntılar zamanı Neandertalların sistematik olaraq heyvan sümüklərini qaynatdıqları 125 min illik yağ istehsalı sahəsi tapılıb. Kəşf Daş dövrü insanlarının qidalanma biliklərinə və sağ qalma bacarıqlarına işıq salır.
Bu barədə Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir.
Belə ki, Almaniyada bir göldə aparılan arxeoloji qazıntılar neandertalların sistematik olaraq heyvan sümüklərindən yağ çıxardıqlarını üzə çıxarıb. Qazıntılar zamanı tapılan minlərlə sümük parçaları və daş alətlər göstərir ki, tarixdən əvvəlki insanlar əvvəllər düşünüldüyündən daha təkmil qidalanma üsullarından istifadə ediblər.
Qazıntılar Leypsiq yaxınlığındakı Noymark-Nord bölgəsində aparılıb. Alimlər 120 minə yaxın sümük parçası və 16 min daş aləti tədqiq ediblər. Təhlillər göstərib ki, neandertallar heyvanları ovlayır, yüksək miqdarda piy və ilik çıxarırlar. Sümüklərə güc verən hissələri çıxarmaq üçün sümükləri sındırır və onları saatlarla qaynadırlar.
Araşdırmanın aşkar etdiyi ən diqqət çəkən detallardan biri onların qidalanma strategiyalarıdır. Neandertallar əsasən heyvan mənşəli qidalar yedikləri üçün yalnız yağsız ət yemələri sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilərdi. Bu halda orqanizm zülalları düzgün emal edə bilməyəcək və nəticədə zülal zəhərlənməsi adlanan vəziyyət yarana bilərdi.
Alimlərin fikrincə, neandertalların gündəlik zülal qəbulu təxminən 300 qramı keçməməli idi. Bu məbləğ onların enerji ehtiyaclarını ödəməyə kifayət etmirdi. Buna görə də sümük yağı kimi yüksək kalorili mənbələr onlar üçün həyati əhəmiyyət kəsb edirdi.
Qazıntılar əsasən atlar, marallar və nəsli kəsilmiş nəhəng mal-qara növləri kimi heyvanların uzun sümüklərini aşkar etdi. Bu sümüklər ən çox iliyi ehtiva edən hissələr kimi önə çıxır. Alimlərin fikrincə, bu, neandertalların kalori baxımından ən səmərəli hissələri seçərək planlı şəkildə hərəkət etdiyini göstərir.
Araşdırma heyətinin üzvlərindən biri olan professor Vil Roebroeks deyib: “Neandertalların primitiv və yöndəmsiz olması ilə bağlı köhnə qərəzlər bu tapıntılarla tamamilə alt-üst oldu”.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, neandertallar, çox güman ki, yağı qaynatmaq üçün heyvan dərilərindən, daxili orqanlardan və ya ağac qabığından qablar düzəldiblər. Nəticədə çıxan maye yağ bitkilərlə qarışdırılmış halda istehlak edilmiş ola bilər.
Qazıntılar zamanı həmçinin yandırılmış fındıq, palamut və yarpaq qalıqları tapılıb ki, bu da neandertalların daha zəngin və balanslı bir pəhriz inkişaf etdirdiyini, təkcə ət deyil, həm də bitkiləri istehlak etdiyini göstərir.
Gundelik.az
