Vərəm (tuberkulyoz) yoluxucu xəstəlik olsa da, bu gün uğurla müalicə edilə bilir. Xəstəlikdən qorunmağın ən effektiv yolu vərəm daşıyan insanların vaxtında aşkarlanması və müalicəyə başlanmasıdır. Körpəlik dövründə tətbiq olunan BCG peyvəndi də xəstəliyin ağır formalarından qorunmada mühüm rol oynayır.
Vərəmə Mycobacterium tuberculosis adlı bakteriya səbəb olur. Xəstəlik əsasən hava-damcı yolu ilə insandan insana keçir və ən çox ağciyərləri, bəzən isə digər orqanları zədələyir. Lakin mikrobla təmasda olan hər kəsdə xəstəlik yaranmır. Bakteriya orqanizmdə uzun müddət “yatmış” vəziyyətdə qalır və immunitet zəiflədikdə aktivləşir.
Əsas əlamətlər:
3 həftədən çox davam edən öskürək
Bəlğəm
Öskürək zamanı qan gəlməsi
Sinə ağrısı
Yorğunluq və halsızlıq
Qızdırma
Gecə tərləmələri
İştahsızlıq
Səbəbsiz çəki itkisi
Erkən diaqnoz vacibdir
Vərəmdən qorunmağın ən təsirli yollarından biri xəstələrin vaxtında müəyyənləşdirilərək müalicəyə başlanmasıdır. Müalicəyə başladıqdan təxminən 2-3 həftə sonra yoluxduruculuq böyük ölçüdə azalır.
BCG peyvəndi isə xüsusilə uşaqlarda vərəmin ağır və həyati təhlükəli formalarından qorunmağa kömək edir. Azərbaycandan fərqli olaraq məqalədə Türkiyədə BCG peyvəndinin körpələrə ikinci ayda bir dəfə tətbiq edildiyi qeyd olunur.
Bəzi hallarda, xüsusilə immun sistemi zəif olanlara və vərəm xəstəsi ilə eyni evdə yaşayanlara xəstəliyin qarşısını almaq üçün profilaktik dərman müalicəsi də tətbiq edilir.
Kimlər daha çox risk altındadır?
5 yaşdan kiçik uşaqlar
Yaşlılar
İmmuniteti zəif olan insanlar
HIV infeksiyası olanlar
Diabet və xroniki böyrək çatışmazlığı olanlar
Silikoz xəstələri
Lösemi və limfoması olanlar
Bəzi xərçəng xəstələri
Siqaret çəkənlər
Alkoqol və narkotik maddələrdən istifadə edənlər
Əşyalar vasitəsilə yoluxmur
Vərəm qaşıq, çəngəl, stəkan, paltar və yataq dəsti kimi əşyalar vasitəsilə yayılmır. Əsas yoluxma hava vasitəsilə baş verir.
Xəstələrin olduğu məkanların yaxşı havalandırılması və günəş işığının daxil olması havadakı yoluxdurucu hissəciklərin azalmasına kömək edir. Xəstələr yoluxdurucu olduqları müddətdə maskadan istifadə etməli, öskürərkən və asqırarkən ağızlarını örtməlidirlər.
Mənbə:TRT Haber
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
