Yeni araşdırma göstərib ki, yüzlərlə gen kişi və qadın beyinlərində fərqli şəkildə fəaliyyət göstərir. Bu fərqlər “Alzheimer” və “Parkinson” kimi cinslə əlaqəli beyin xəstəliklərinin inkişafında mühüm rol oynaya bilər. Gundelik.az xəbər verir ki, araşdırma “The Conversation” platformasında dərc edilib. Oksfordda yerləşən La Trobe Universitetinin professoru Cenni Qreyvsin sözlərinə görə, gen aktivliyi kişi (XY) və qadın
İnsan beyninin ən yüksək funksionallıq səviyyəsinə gənclikdə deyil, 55–60 yaş aralığında çatdığı məlum olub. Gundelik.az xəbər verir ki, bu barədə Avstraliyanın Qərbi Avstraliya Universitetinin professoru Gilles E. Gignac və onun komandası “Intelligence” elmi jurnalında dərc olunan araşdırmada məlumat verib. Tədqiqat çərçivəsində alimlər məntiqi təfəkkür, yaddaş, idrak qabiliyyətləri, emal sürəti və şəxsiyyət xüsusiyyətləri daxil olmaqla 16
Cənubi Atlantika üzərində Yerin maqnit sahəsi sürətlə zəifləyir və bu hal texnoloji sistemlər üçün artan risk yaradır. Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə alimlər xəbərdarlıq ediblər. Yer səthindən təxminən 3000 kilometr dərinlikdə yerləşən planetin nüvəsi maqnit sahəsinin əsas mənbəyidir. Bu görünməz qalxan Günəşdən gələn yüklü hissəcikləri və kosmik radiasiyanı yayındıraraq canlıları qoruyur.
Dünya istixana qazı emissiyaları ilə bağlı ilk böyük iqlim həddini keçib. Bu vəziyyət isti su mərcan riflərinin uzunmüddətli çökmə mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Gundelik.az xəbər verir ki, Exeter Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan və “The Guardian” tərəfindən dərc edilən yeni araşdırma — “Bezos Earth Fund” tərəfindən dəstəklənən Qlobal Eşiklər Hesabatı — vəziyyətin nə qədər təhlükəli olduğunu
Avropalı alimlər insanın sağlamlıq tarixi əsasında minlərlə xəstəlik riskini illər öncədən proqnozlaşdırmaq gücünə malik yeni süni intellekt modeli hazırlayıblar. Gundelik.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, Delphi-2M adlanan sistem Böyük Britaniyada yarım milyon insanın biotibbi məlumatlarını əhatə edən UK Biobank verilənlər bazası üzərində təlim keçirilib. Model, ChatGPT-nin işlədiyi “transformator” arxitekturasına bənzər yanaşma
Koronavirus pandemiyası insanların COVID-19 olmasa belə beyin sağlamlığına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. Gundelik.az xəbər verir ki, bu barədə Nottingham Universitetinin (Böyük Britaniya) alimlərinin araşdırması “Nature Communications” jurnalında dərc edilib. Mütəxəssislər pandemiyanın müşahidə edilənlərdə beyin qocalma prosesini sürətləndirdiyini müəyyən ediblər. Bəzi xəstələrdə hətta koronavirusun olmadığı aşkarlanıb. Mütəxəssislər COVID-19 pandemiyasından əvvəl və sonra çəkilmiş təxminən 15,000 böyük
Çin Elmlər Akademiyasının alimləri ultrasəsi hədəflənmiş xərçəng müalicəsi üçün “açar”a çevirmək üsulunu tapıblar. Yeni yanaşma dərmanı birbaşa şişin daxilində aktivləşdirməyə imkan verir, yan təsirləri minimuma endirir və sağlam toxumalara zərər vermir. Gundelik.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “National Science Review” jurnalında dərc olunub. Məlumata görə, mütəxəssislər heyvan üzərində sınaq zamanı tərkibində qeyri-aktiv dərman və katalizator olan nanohissəciklərdən
ABŞ-nin Oreqon sahillərində palçıqlıqlarda əvvəllər məlum olmayan bakteriya növü aşkar edilib. Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, “Candidatus Electrotrix yaqonensis” adı verilən bu bakteriya elektrikötürmə xüsusiyyətinə malikdir. Sözügedən bakteriyanı kəşf edən Oreqon Dövlət Universitetinin alimləri Çenq Li və Klari Reimers bu bakteriyanın elektrik cərəyanını naqil kimi keçirə biləcəyini ifadə edoblər. Onların sözlərinə görə, hüceyrələri
Avropa Kosmik Agentliyinin “Gaia” teleskopu tərəfindən kəşf edilən 1000-dən çox gənc ulduzdan ibarət “Ophion” ailəsi gözlənilmədən qalaktikaya sürətlə və səpələnmiş şəkildə yayılır. Gundelik.az bu barədə agentliyə istinadən xəbər verir. Digər ulduz qruplarından fərqlənir Bildirilir ki, süd yolundakı ulduzlar adətən çoxluqlarda doğulur və tədricən parçalanaraq qalaktikaya yayılır. Lakin alimlər “Ophion” ulduzlarının qeyri-adi koordinasiyasız və sürətlə bir-birindən
Alimlər göbələk və bakteriyalardan istifadə edərək özünü bərpa edən, ekoloji cəhətdən təmiz tikinti materialı hazırlayıblar. Yeni ixtiranın betonu əvəz edə biləcək davamlı alternativə işarə edildiyi bildirilir. Gundelik.az xəbər verir ki, bu araşdırmanı ABŞ-nin Montana ştatından olan tədqiqatçılar aparıblar. Belə ki, onlar göbələklər tərəfindən yerin altında əmələ gələn kökə bənzər strukturlar olan miselyumdan istifadə edərək canlı,