Avropalı alimlər insanın sağlamlıq tarixi əsasında minlərlə xəstəlik riskini illər öncədən proqnozlaşdırmaq gücünə malik yeni süni intellekt modeli hazırlayıblar.
Gundelik.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, Delphi-2M adlanan sistem Böyük Britaniyada yarım milyon insanın biotibbi məlumatlarını əhatə edən UK Biobank verilənlər bazası üzərində təlim keçirilib. Model, ChatGPT-nin işlədiyi “transformator” arxitekturasına bənzər yanaşma ilə diaqnozların ardıcıllığını öyrənir.
Almaniya Xərçəng Araşdırma Mərkəzinin alimi Moritz Gerstung bildirib ki, “tibbi diaqnozların ardıcıllığını başa düşmək, mətnlərdəki qrammatik qaydaları öyrənməyə bənzəyir. Delphi-2M hansı diaqnozların birlikdə və hansı ardıcıllıqla baş verdiyini təhlil edir”.
Yüksək dəqiqliklə risk qiymətləndirir
Model fərdlərin yaş və digər ənənəvi göstəricilərdən kənar faktorlarla, o cümlədən infarkt kimi xəstəliklər üzrə risk səviyyəsini müəyyənləşdirə bilib. Alimlər, həmçinin, sistemi iki milyon insanı əhatə edən Danimarkanın ictimai səhiyyə məlumatları üzərində sınaqdan keçirərək nəticələri təsdiqləyiblər.
Kliniki istifadəyə hələ hazır deyil
Mütəxəssislər bildirirlər ki, sistem hələlik klinik praktikada tətbiq üçün tam hazır deyil. İngiltərədən tədqiqatçı Peter Bannister məlumat dəstələrinin yaş, etnik mənsubiyyət və mövcud sağlamlıq vəziyyəti baxımından qərəzli ola biləcəyini vurğulayıb.
Bununla belə, ekspertlər hesab edirlər ki, gələcəkdə belə texnologiyalar:
-
xəstələrin daha yaxından izlənməsinə,
-
profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməsinə,
-
səhiyyə resurslarının daha səmərəli istifadəsinə şərait yaradacaq.
Minlərlə xəstəliyi eyni anda təhlil edir
Mövcud proqram təminatları əsasən tək bir xəstəlik – məsələn, infarkt və ya insult – riskini qiymətləndirir. Delphi-2M isə eyni vaxtda 1000-dən çox xəstəliyin uzunmüddətli riskini təhlil edə bilir.
London Kral Kollecinin professoru Qustavo Sudre araşdırmanı “miqyaslana bilən, şərh edilə bilən və etik baxımdan məsuliyyətli proqnozlaşdırıcı modelin inkişafı istiqamətində mühüm addım” adlandırıb.
Alimlərin fikrincə, tibbdə əsas hədəf “tərcümə edilə bilən AI”-ın inkişafıdır. Bu yanaşma həkim və pasiyentlərin süni intellektin verdiyi proqnozların necə formalaşdığını anlamağa imkan verəcək.
Gundelik.az
