20 noyabr: Qarakənd faciəsi və Ağdamın azad edildiyi gün – Tarixdə bu gün
20 noyabr: Qarakənd faciəsi, Ağdamın azad olunması və dünya tarixində mühüm hadisələr
20 noyabr Azərbaycan və dünya tarixində bir sıra mühüm hadisələrlə yadda qalıb.
Gundelik.az xəbər verir ki, bu tarixdə Qarakənd faciəsi baş verib, Ağdam rayonu işğaldan azad edilərək Azərbaycana təhvil verilib. Dünyada isə Nürnberq məhkəməsi fəaliyyətə başlayıb, uşaqların hüquqlarına dair mühüm beynəlxalq sənəd qəbul edilib.
Azərbaycan tarixində 20 noyabr
1991 – Qarakənd faciəsi
1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi yaxınlığında Azərbaycanın dövlət və hökumət nümayəndələrini, jurnalistləri və xarici müşahidəçiləri daşıyan Mi-8 helikopteri vurulub. Hadisə nəticəsində 22 nəfər həlak olub.
Həlak olanlar arasında Azərbaycanın dövlət katibi Tofiq İsmayılov, baş prokuror İsmət Qayıbov, dövlət müşaviri Məhəmməd Əsədov, baş nazirin müavini Zülfü Hacıyev, jurnalistlər Osman Mirzəyev və Alı Mustafayev də olub.
Bu faciə Azərbaycanın yaxın tarixində ən ağır hadisələrdən biri kimi xatırlanır. 2026-cı ildə faciədən 35 il ötür.
2020 – Ağdamın işğaldan azad edilməsi
2020-ci il noyabrın 20-də Ağdam rayonu 27 illik işğaldan sonra üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Azərbaycana təhvil verilib. Azərbaycan Ordusunun bölmələri rayona daxil olub və Ağdam şəhərində dövlət bayrağımız qaldırılıb.
Bu tarix Azərbaycanın Vətən müharibəsində əldə etdiyi Qələbədən sonra ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələlərdən biri olub. Prezidentin sərəncamı ilə 20 noyabr Ağdam Şəhəri Günü kimi təsis edilib.
Dünya tarixində 20 noyabr
1910 – Meksika inqilabı başladı
1910-cu il noyabrın 20-də Fransisko Madero Meksikada Porfirio Dias hakimiyyətinə qarşı silahlı üsyana çağırış edib. Bu hadisə ölkə tarixində böyük siyasi və sosial dəyişikliklərə səbəb olan Meksika inqilabının başlanğıcı hesab olunur.
1945 – Nürnberq məhkəməsi başladı
1945-ci il noyabrın 20-də Almaniyanın Nürnberq şəhərində İkinci Dünya müharibəsindən sonra nasist Almaniyasının yüksək vəzifəli şəxslərinin mühakiməsinə başlanılıb. Beynəlxalq Hərbi Tribunalın təşkil etdiyi proses müharibə cinayətləri və insanlıq əleyhinə cinayətlərin araşdırılması baxımından dünya hüquq tarixində mühüm yer tutur.
1959 – Uşaq Hüquqları Bəyannaməsi qəbul edildi
1959-cu il noyabrın 20-də BMT Baş Assambleyası Uşaq Hüquqları Bəyannaməsini qəbul edib. Bu sənəd uşaqların hüquqlarının və rifahının beynəlxalq səviyyədə qorunmasına yönəlmiş mühüm addım olub. Sonradan, 1989-cu ilin eyni tarixində Uşaq Hüquqları haqqında Konvensiya qəbul edilib. 20 noyabr dünyada Ümumdünya Uşaqlar Günü kimi qeyd olunur.
1985 – Windows 1.0 təqdim edildi
1985-ci il noyabrın 20-də “Microsoft” şirkəti Windows 1.0 əməliyyat sistemini istifadəyə verib. Bu proqram fərdi kompüterlərdə qrafik istifadəçi interfeysinin yayılmasında mühüm mərhələ hesab olunur.
1998 – Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın ilk modulu orbitə göndərildi
1998-ci il noyabrın 20-də Rusiyanın “Zarya” adlı funksional yük modulu Baykonur kosmodromundan orbitə buraxılıb. Bu hadisə Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın qurulmasının başlanğıcı olub.
Beləliklə, 20 noyabr həm Azərbaycanın yaddaşında mühüm tarixi hadisələrlə, həm də dünya miqyasında siyasi, hüquqi, elmi və texnoloji dönüş nöqtələri ilə əlamətdar tarixdir.
Nuri
Gundelik.az