Şirin dadına görə yüksək şəkər tərkibli hesab edilən xurma əslində lif və fenolik birləşmələrlə zəngin qida məhsuludur. Aparılan bəzi insan tədqiqatları göstərib ki, xurmanın ölçülü miqdarda qəbulu aclıq qan şəkəri və HbA1c göstəricilərində əhəmiyyətli dəyişiklik yaratmır. Mütəxəssislər isə xüsusilə diabet xəstələrinin porsiya miqdarını sağlamlıq vəziyyətinə uyğun müəyyənləşdirməsinin vacibliyini vurğulayırlar.
Təbii şəkər tərkibinə görə xurmadan uzaq duranlar az deyil. Halbuki bu meyvə yalnız qlükoza, fruktoza və saxarozadan ibarət deyil. Onun tərkibində həmçinin lif, amin turşuları və antioksidant xüsusiyyətlərə malik fenolik birləşmələr də var.
Araşdırmalara görə, nəzarətli miqdarda qəbul edilən xurma sağlam qidalanmada şirniyyatlara təbii alternativ ola bilər.
Mütəxəssis dietoloq Səlahəddin Dönməz bildirib ki, xurmanın qlisemik indeksi alma, ərik və banandan daha aşağıdır. Bu səbəbdən qan şəkərinə nəzarət edən şəxslər üçün onu ölçülü şəkildə qəbul etmək təhlükəsiz hesab olunur. Xurma lösin, qlisin və qlutamik turşu da daxil olmaqla 23 növ amin turşusu ehtiva edir və yaxşı bitki mənşəli zülal mənbəyidir. Eyni zamanda sağlam yağların miqdarı az olduğundan ateroskleroz və qan yağlarının pozulması olan şəxslərin qidalanması üçün də uyğun seçim sayılır.
Bu meyvə lif baxımından ən zəngin quru meyvələrdən biridir. Tərkibində immun sistemini və ürək sağlamlığını dəstəkləyən kversetin, xlorogen turşusu, sinnamik turşu, kofein turşusu, katexinlər, tokoferollar və karotinoidlər kimi güclü fenolik birləşmələr mövcuddur.
İnsanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda 12 həftə ərzində gündə 4–8 ədəd xurma qəbul edən şəxslərdə aclıq qan şəkəri və HbA1c göstəricilərində əhəmiyyətli dəyişiklik müşahidə olunmayıb. Bundan əlavə, 16 həftə ərzində müntəzəm xurma qəbul edən 2-ci tip diabet xəstələrində lipid profilinin yaxşılaşdığı qeyd edilib.
Mütəxəssislər xurmanın evdə hazırlanan reseptlərdə də istifadə olunmasını tövsiyə edirlər. O, peçenye və kekslərə yumşaq tekstura verir. Tərkibində əlavə şəkər, konservant və digər qatqılar olmayan xurma əsasında hazırlanmış enerji topları, enerji və protein batonları, qoz-fındıq əzmələri, sağlam keks, peçenye və şokoladlar sağlam qidalanmanın təbii hissəsi kimi qiymətləndirilir.
Bununla yanaşı, xurmanın antimikrob, antiviral, antidiyabetik və xərçəngə qarşı potensial təsirləri yalnız laboratoriya (in vitro) tədqiqatlarında göstərilib. Bu nəticələrin insanlarda eyni təsiri göstərdiyini təsdiqləmək üçün daha geniş klinik araşdırmalara ehtiyac var. Buna görə də diabet və digər xroniki xəstəlikləri olan şəxslər xurmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya dietoloqla məsləhətləşməlidirlər.
Mənbə:CNN Türk
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
