İnsan həyatı bəzən sakit axan bir çaya bənzəyir. Sahillər tanış, istiqamət bəlli, yol göz önündədir. Lakin elə anlar gəlir ki, həyatın sakitliyi qəfil pozulur, insan özünü tanımadığı bir daxili dünyanın qarşısında görür. O anda əvvəlki cavablar kifayət etmir, illərlə qurulan təsəvvürlər sual altına düşür və insanın qarşısında yalnız bir yol qalır – öz daxilinə doğru yolçuluq.
Bəlkə də insanın ən çətin səyahəti məhz özünə etdiyi səyahətdir. Çünki bu yolda nə xəritə, nə kompas, nə də hazır istiqamət var. Burada insan öz qorxuları, sualları, yaraları, arzuları və ümidləri ilə üz-üzə qalır. Bəzən həmin yol qaranlıqdan keçir. Amma qaranlıq həmişə son demək deyil. Bəzən insanın öz işığını kəşf etməsi üçün əvvəlcə qaranlığın içindən keçməsi lazım gəlir.
Bayramova Nigar Aynal qızının həyat hekayəsi də məhz belə bir daxili yolçuluğun hekayəsidir. 18 yanvar 1983-cü ildə sadə bir azərbaycanlı ailəsində başlayan həyat yolu onu illər sonra insanın daxili dünyasına, şəxsi inkişafına və özünü kəşf etməsinə yönələn bir fəaliyyətə gətirib.
Ali təhsilini başa vurduqdan sonra uzun illər müxtəlif dövlət müəssisələrində çalışan Nigar Bayramova bu müddət ərzində zəngin həyat və iş təcrübəsi qazanıb. Lakin onun həyatında əsas dönüş nöqtəsi peşə fəaliyyətindən daha çox, yaşadığı daxili sarsıntı ilə bağlı olub. Özünün ifadəsi ilə desək, həyatının müəyyən mərhələsində yaşadığı daxili “çöküş” onu öz daxilinə baxmağa vadar edib. Həmin qaranlıq mərhələdən addım-addım çıxarkən isə özündə insanlara yol göstərmək və onların daxili potensialını kəşf etməsinə dəstək olmaq istəyini görüb.
Artıq 7 ilə yaxındır ki, şəxsi inkişaf və bioenerji istiqamətində fəaliyyət göstərən Nigar Bayramova özünü Beynəlxalq dərəcəli Yaşam Kouçu-Mentor, Bioenerji Terapevti, NLP Master və Kvant Master kimi təqdim edir. O, həmçinin eril-dişil enerjilər, Geştalt, Şema və müxtəlif enerji yönümlü yanaşmalar üzrə çalışdığını bildirir.
Onun fəaliyyətinin əsasını isə bir fikir təşkil edir: insan öz həyatına kənardan baxmağı, özünü dinləməyi və daxilindəki gücü görməyi bacardıqda dəyişiklik üçün ilk addımı ata bilər.
Nigar Bayramova ilə söhbətimizdə insanın özünü tanıması, həyatın dönüş nöqtələri, daxili güc, şəxsi inkişaf və insanın öz həyatına daha şüurlu yanaşması haqqında danışdıq.
– Nigar xanım, əvvəlcə oxucularımıza özünüz haqqında danışmağınızı istərdik. Nigar Bayramova kimdir?
– Mən, Bayramova Nigar Aynal qızı, 18 yanvar 1983-cü ildə sadə bir azərbaycanlı ailəsində dünyaya gəlmişəm. Həyatımın ilk illərindən bu günə qədər keçdiyim yol mənə çox şey öyrədib. Mən hesab edirəm ki, insanı yalnız aldığı təhsil və qazandığı peşə deyil, yaşadığı həyat formalaşdırır.
Ali təhsilimi başa vurduqdan sonra uzun illər müxtəlif dövlət müəssisələrində çalışmışam. Həmin illər mənim üçün böyük həyat məktəbi olub. Müxtəlif insanlarla ünsiyyət, müxtəlif xarakterlər, fərqli həyat hekayələri və iş mühiti mənə insanı daha yaxından müşahidə etmək imkanı verib. Lakin zaman keçdikcə anladım ki, insanın zahiri həyatı ilə daxili dünyası arasında bəzən böyük məsafə yaranır. Mənim öz həyatımda da belə bir mərhələ oldu və məhz həmin mərhələ sonrakı yolumu müəyyənləşdirdi.
– Həyatınızın dönüş nöqtəsi kimi yaşadığınız daxili “çöküş”ü necə xatırlayırsınız?
– Bu, mənim üçün çox dərin bir həyat dərsi idi. İnsan bəzən özünü güclü hesab edir, hər şeyi idarə edə biləcəyini düşünür. Lakin həyatın elə mərhələləri olur ki, insan dayanmağa və özünə baxmağa məcbur qalır.
Mənim də həyatımda belə bir dövr yaşandı. Sanki əvvəlki Nigar ilə sonrakı Nigar arasında görünməz bir sərhəd yarandı. Əvvəlcə bu vəziyyəti yalnız çətinlik kimi qəbul edirdim. Sonradan isə anladım ki, bəzən həyat insanı yenidən özünə qaytarmaq üçün müəyyən sınaqlardan keçirir.
Mən həmin qaranlıq mərhələdən addım-addım çıxmağa başladım. Özümü dinlədim, öyrəndim, araşdırdım, üzərimdə işlədim. Və ən əsası, daxilimdə uzun müddət səsini eşitmədiyim bir tərəfi kəşf etdim. Anladım ki, insan öz qaranlığını aydınlatmağı bacaranda, başqalarının yoluna da nur ola bilir.
– Bəs şəxsi inkişaf və insanlarla işləmək qərarı necə formalaşdı?
– Bu qərar birdən-birə yaranmadı. Mən əvvəlcə özüm üzərimdə işləməyə başladım. İnsan özünü dəyişmək haqqında danışmazdan əvvəl özü dəyişməyin nə demək olduğunu hiss etməlidir. Müxtəlif istiqamətlər üzrə biliklər əldə etdim, təlimlərdə iştirak etdim, insan psixologiyası, düşüncə modelləri və davranışlarla bağlı müxtəlif yanaşmaları öyrəndim.
Zaman keçdikcə gördüm ki, bu sahə mənim üçün sadəcə peşə deyil. Mən insanlarla ünsiyyətdən, onların özlərini daha yaxşı tanımasına dəstək olmaqdan xüsusi məna duyuram. Beləliklə, bu istiqamətdə artıq 7 ilə yaxındır ki, peşəkar fəaliyyət göstərirəm.
– İxtisaslaşdığınız istiqamətlər kifayət qədər genişdir. Bu sahələri bir araya gətirən əsas xətt nədir?
– Mənim üçün bütün bu istiqamətləri birləşdirən əsas xətt insandır. Beynəlxalq dərəcəli Yaşam Kouçu-Mentor, Bioenerji Terapevti, NLP Master və Kvant Master kimi fəaliyyət göstərirəm. Bundan başqa, eril-dişil enerjilər, Geştalt Terapiya, Şema Terapiya və müxtəlif enerji yönümlü yanaşmalar üzrə də çalışıram.
Mən hər bir yanaşmaya insanın özünü daha yaxşı tanımasına kömək edə biləcək bir vasitə kimi baxıram. Əsas məqsəd insanı hansısa qəlibə salmaq deyil. Əksinə, onun öz həyatını, düşüncələrini, emosiyalarını və seçimlərini daha yaxşı dərk etməsinə şərait yaratmaqdır.
– Yaşam kouçluğu sizin üçün nə deməkdir?
– Mənim üçün yaşam kouçluğu insanın yerinə yaşamaq və ya onun əvəzinə qərar vermək deyil. Kouç insanın həyatının sahibi deyil. Əslində, insanın daxilində çoxlu cavablar olur. Sadəcə bəzən gündəlik həyatın səs-küyü, qorxular, keçmiş təcrübələr və başqalarının gözləntiləri həmin cavabları eşitməyə imkan vermir.
Kouçun rolu isə insanın özünü daha aydın görməsinə, məqsədlərini müəyyənləşdirməsinə və öz resurslarını fərq etməsinə dəstək olmaqdır. Mənim üçün ən gözəl nəticə odur ki, insan bir müddət sonra öz qərarlarına daha çox güvənməyə başlayır.
– Sizcə, insan niyə bəzən özünü eşidə bilmir?
– Çünki biz çox vaxt başqalarının səsini öz səsimizdən daha yüksək eşidirik. “Ailə nə deyər?”, “Cəmiyyət necə qəbul edər?”, “Mənim haqqımda nə düşünərlər?” kimi suallar insanın öz istəyini ikinci plana keçirə bilər. Uşaqlıqdan bizə müəyyən rollar öyrədilir. Necə davranmalı olduğumuz, nəyi seçməli olduğumuz, hansı həyatın “doğru” olduğu haqqında fikirlər formalaşır.
Amma insan böyüdükcə özünə bir sual verməlidir: “Bəs mən nə istəyirəm?” Məncə, insanın özünü kəşf etməsinin başlanğıcı məhz bu sualdır.
– NLP Master kimi fəaliyyət göstərirsiniz. NLP-yə yanaşmanız necədir?
– NLP, yəni Neyro-Linqvistik Proqramlaşdırma insanın düşüncə, dil və davranış arasındakı əlaqələrini anlamağa yönələn yanaşmalardan biridir.
Məni bu sahədə ən çox düşündürən məsələlərdən biri insanın öz düşüncə modellərini müşahidə edə bilməsidir.
Məsələn, insan illərlə “mən bunu bacarmaram” düşüncəsi ilə yaşaya bilər. Bu fikir bir müddət sonra onun üçün həqiqətə çevrilir. Halbuki həmin fikir mütləq həqiqət deyil, insanın formalaşdırdığı bir inanc ola bilər.
İnsan öz düşüncələrinə kənardan baxmağı öyrəndikcə seçim imkanlarının da fərqinə varmağa başlayır.
– Bioenerji sahəsinə marağınız necə yarandı?
– Mən insanı yalnız fiziki tərəfi ilə deyil, bütöv şəkildə dərk etməyə maraq göstərmişəm. İnsan düşünür, hiss edir, emosional reaksiyalar yaşayır və bütün bunlar onun gündəlik həyatına təsir edir.
Bioenerji istiqaməti də mənim peşəkar fəaliyyətimdə bu baxışın bir hissəsidir. Seanslarda insanın öz daxili vəziyyətini müşahidə etməsi, öz hisslərinə diqqət yetirməsi və özünü daha yaxşı dinləməsi üzərində işləyirik.
Burada mənim üçün ən vacib məsələ insanın özünə qarşı diqqətli və şüurlu münasibət formalaşdırmasıdır.
– Seanslarınızı həm canlı, həm də onlayn formatda keçirirsiniz. Sizin üçün seansın ən vacib elementi nədir?
– Güvən. İnsan özünü güvəndə hiss etmədən daxilində olanları rahat ifadə edə bilmir. Mənim üçün seans zamanı qarşı tərəfə hörmət, məxfilik, diqqət və güvən çox önəmlidir. Mən seansları fərdi yanaşma prinsipi ilə qurmağa çalışıram. Çünki hər insanın həyat hekayəsi fərqlidir. Bir insana uyğun gələn yanaşma digər insanda eyni nəticəni verməyə bilər. Mənim müəllifi olduğum və özünəməxsus metodları birləşdirən seans yanaşmalarım da bu fərdiləşdirmə prinsipinə əsaslanır.
– İnsanların sizə müraciət etdiyi əsas mövzular hansılardır?
– İnsanlar çox müxtəlif mövzularla müraciət edirlər. Özünə inam, münasibətlər, həyatdakı məqsədlər, qərar verməkdə çətinlik, daxili motivasiya, şəxsi sərhədlər və həyatında dəyişiklik etmək istəyi kimi mövzularla qarşılaşırıq. Bəzən insanın zahiri həyatında hər şey qaydasında görünür. Amma daxilində narahatlıq və boşluq hiss edir. Mən düşünürəm ki, insanın zahirdə hər şeyə sahib olması onun daxilən də xoşbəxt olduğu anlamına gəlmir. Əsl rahatlıq insanın öz içində özü ilə münasibətindən başlayır.
– Sizcə, insanın həyatında dəyişiklik yaratmasının qarşısındakı ən böyük maneə nədir?
– Çox vaxt insanın öz inanc və qorxuları. İnsan dəyişiklik istəyir, amma dəyişiklikdən də qorxur. Çünki tanış olan həyat, hətta bizi xoşbəxt etməsə belə, bizə təhlükəsiz görünə bilər. Yeni addım isə naməlumdur. Bəzən insan “Mən belə doğulmuşam”, “Mənim xasiyyətim belədir”, “Mən artıq dəyişə bilmərəm” deyir. Halbuki insan öyrənən və dəyişən varlıqdır. Dəyişiklik ilk növbədə insanın özünə verdiyi icazədən başlayır.
– Eril-dişil enerjilər mövzusunda da çalışırsınız. Bu istiqaməti necə izah edərdiniz?
– Mən bu mövzuya yalnız qadın və kişi münasibətləri kontekstində baxmıram. Burada söhbət insanın daxilində müxtəlif keyfiyyətlərin balansından gedir. Həyatda hərəkət etmək, qərar qəbul etmək, sərhəd qoymaq qədər hiss etmək, qəbul etmək, dinləmək və yaradıcılığa yer vermək də vacibdir.
İnsan özündə bu tərəfləri balanslaşdırmağı bacardıqda həm münasibətlərində, həm də özünə münasibətində daha sağlam yanaşma formalaşdıra bilər.
– Geştalt və Şema Terapiya istiqamətləri də fəaliyyət sahələriniz arasındadır. Bu yanaşmalar sizin üçün nə ifadə edir?
– Bu istiqamətlər insanın öz təcrübəsini daha dərindən müşahidə etməsinə fərqli prizmalar təqdim edir. Geştalt yanaşmasında insanın “burada və indi” yaşadığı təcrübəyə diqqət yetirmək mühüm yer tutur. İnsan bəzən keçmişdə və ya gələcəkdə o qədər çox yaşayır ki, bu günü hiss etməyi unudur. Şema yanaşması isə insanın həyatında təkrarlanan düşüncə və davranış nümunələrini anlamağa istiqamətlənir. Mənim üçün əsas məsələ insanın özünü etiketləməsi deyil, özünü daha yaxşı anlamasıdır.
– Bu illər ərzində insanlarda gördüyünüz ən böyük dəyişiklik nə olub?
– Ən böyük dəyişiklik insanın özünə münasibətinin dəyişməsidir. İnsan özünü günahlandırmaqdan, daim başqalarının təsdiqini axtarmaqdan uzaqlaşdıqda və öz həyatında seçimlərinin məsuliyyətini qəbul etməyə başladıqda çox şey dəyişir. Mənim üçün insanın bir gün “Mən artıq özümü daha yaxşı anlayıram” deməsi böyük nəticədir. Çünki insan özünü anlamağa başlayanda həyatındakı bir çox münasibətə, hadisəyə və seçimə baxışı da dəyişir.
– Siz özünüz də həyatınızda dönüş yaşamısınız. Bu gün geriyə baxanda həmin çətin dövrə münasibətiniz necədir?
– Bu gün həmin dövrə minnətdarlıqla baxıram. Çünki o çətinlik olmasaydı, bəlkə də özümü bu qədər dərindən tanımazdım. İnsan bəzən həyatında yaşadığı çətinliyi yalnız hadisə baş verdiyi anda qiymətləndirir. Zaman keçdikcə isə anlayır ki, həmin hadisə onu başqa bir istiqamətə aparıb.
Mən öz həyatımda yaşadığım qaranlıq mərhələni bir son kimi deyil, yeni başlanğıc kimi qəbul etdim.
– Müasir insanın ən böyük daxili problemi sizcə nədir?
– Özündən uzaqlaşmaq. İnsanlar çox sürətli yaşayırlar. Daim informasiya qəbul edirik, daim başqalarının həyatı ilə qarşılaşırıq, özümüzü müqayisə edirik. Sosial mühitdə hər kəsin uğurlu tərəfi görünür. İnsan isə bəzən öz həyatının görünməyən tərəflərini həmin görüntülərlə müqayisə edir. Məncə, insan zaman-zaman dayanmalıdır. Sakitlikdə özünü eşitmək lazımdır. Bəzən ən vacib cavablar səs-küydə deyil, insanın öz daxilindəki sakitlikdə olur.
– İnsan özünü kəşf etməyə haradan başlamalıdır?
– Özünə dürüst olmaqdan. İnsan öz hisslərini, arzularını və qorxularını inkar etməməlidir. Özünü olduğu kimi görməyi bacarmalıdır. Sonra özünə suallar verməlidir:
“Mən nə istəyirəm?” “Məni həqiqətən nə xoşbəxt edir?” “Hansı həyat mənim üçün mənalıdır?” “Bu gün yaşadığım həyat mənim seçimimdir, yoxsa başqalarının məndən gözləntisidir?” Bu sualların cavabları insanı özünə yaxınlaşdırır.
– Bəs həyatında dəyişiklik etmək istəyən insana ilk olaraq nə deyərdiniz?
– Ona deyərdim ki, özünü kiçik görmə. İnsan çox vaxt öz potensialını başqalarının fikirləri ilə ölçür. Halbuki hər bir insanın öz yolu var. Başqasının həyatı ilə müqayisə etmək əvəzinə, insan dünənki özü ilə müqayisə olunmalıdır. Ən böyük rəqabət insanın özünün dünənki halı ilədir.
– Sizin üçün uğur nədir?
– Mənim üçün uğur yalnız maddi nəticə deyil. Bir insanın həyatına müsbət təsir göstərə bilmək, onun özünü daha yaxşı tanımasına dəstək olmaq, bir insanın ümidsizlikdən çıxıb yenidən özünə inanmasına şahidlik etmək də böyük uğurdur. Mənim fəaliyyətimin ən qiymətli tərəfi insanlarla qurulan münasibətlər və onların daxili inkişaf yolunda əldə etdikləri nəticələrdir.
– Sonda oxucularımıza hansı mesajı vermək istərdiniz?
– İnsan öz daxilindəki gücü kəşf etmək üçün heç vaxt gec deyil. Bəzən həyatımızın ən gözəl səhifələri hələ yazılmayıb. Keçmişdə yaşananlar bizim bütün gələcəyimizi müəyyənləşdirmir. Əgər insan dəyişmək, öyrənmək, inkişaf etmək və özünü daha yaxından tanımaq istəyirsə, deməli, onun qarşısında hələ çoxlu yollar var.
Mənim həyatım mənə bir həqiqəti öyrədib: qaranlıqdan qorxmaq əvəzinə, orada öz işığını axtarmaq lazımdır. Mən də bu gün insanlara həmin yolu tapmaqda bələdçilik etməyə çalışıram. Çünki insan öz daxilindəki gücü gördüyü gün həyatına da başqa gözlə baxmağa başlayır. Və bəzən bir insanın həyatında ən böyük dəyişiklik dünyanı dəyişməklə deyil, öz daxilindəki dünyaya yeni bir pəncərə açmaqla başlayır.
Gundelik.az