Qaraciyərdə uzun müddət heç bir əlamət yaratmayan kütlələr çox vaxt rutin müayinələr zamanı təsadüfən aşkarlanır. Erkən mərhələdə müəyyən edilən qaraciyər şişlərində müalicənin uğur şansı daha yüksək olur. Buna görə risk faktorlarını bilmək və müntəzəm müayinələrdən keçmək vacibdir.
Qaraciyər kütlələri əsasən xoşxassəli və bədxassəli olmaqla iki qrupa bölünür. Xoşxassəli kütlələr daha çox rast gəlinir və adətən ətraf toxumalara yayılmır. Böyümə sürətləri aşağı olduğundan bir çox hallarda əməliyyata ehtiyac olmur, yalnız müntəzəm görüntüləmə müayinələri ilə nəzarətdə saxlanılır.
Bədxassəli kütlələr isə qaraciyərin öz toxumasından yaranır və ya başqa orqandakı xərçəng hüceyrələrinin qan yolu ilə qaraciyərə yayılması nəticəsində əmələ gəlir.
Səbəbsiz arıqlama və iştahasızlığa diqqət
Qaraciyər şişləri erkən mərhələdə çox vaxt ciddi əlamət vermir. Kütlə böyüdükdə isə sağ üst qarın nahiyəsində ağrı və dolğunluq hissi, səbəbsiz çəki itkisi, iştahasızlıq və halsızlıq yaranır.
Əsas risk faktorları arasında xroniki Hepatit B və C infeksiyaları, həddindən artıq alkoqol istifadəsi və nəzarətsiz qaraciyər yağlanmasının yaratdığı sirroz yer alır. Xroniki qaraciyər xəstəliyi və ya hepatit daşıyıcılığı olan şəxslərin müayinələri vaxtında etdirməsi xüsusilə vacibdir.
Erkən diaqnoz müalicənin nəticəsini yaxşılaşdırır
Ən uğurlu nəticələr şiş qaraciyərdən kənara yayılmadığı və orqanın funksiyaları qorunduğu zaman əldə edilir. Müasir görüntüləmə texnologiyaları sayəsində kiçik ölçülü kütlələri də erkən aşkar etmək mümkündür.
Müalicə üsulu şişin növündən və xəstənin vəziyyətindən asılı olaraq seçilir. Cərrahi əməliyyat uyğun xəstələrdə əsas müalicə üsullarından biridir. Əməliyyata uyğun olmayan hallarda isə şişin yandırılması və damardan lokal müalicə kimi alternativ üsullardan istifadə edilə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, uzun müddət davam edən səbəbsiz arıqlama, iştahasızlıq, halsızlıq və qarının sağ üst hissəsində ağrı kimi əlamətlərə laqeyd yanaşmaq olmaz.
Mənbə:CNN Türk
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
