Avropa İttifaqında (Aİ) bu il baş verən meşə yanğınları 1 milyon hektar ərazini məhv edib.
Gundelik.az xəbər verir ki, bu rəqəm Uelsin ümumi ərazisinin yarısına bərabərdir və 2006-cı ildən bəri qeydə alınan ən ağır yanğın mövsümü hesab olunur.
Ən çox zərər çəkən ölkələr İspaniya və Portuqaliya olub
Avropa Meşə Yanğınları Məlumat Sistemi (EFFIS) bildirir ki, təkcə İspaniyada 400 min hektardan çox sahə yanıb. Bu, son 18 ilin orta göstəricisindən 6 dəfə yüksəkdir. Portuqaliyada isə 270 min hektar ərazi külə dönüb ki, bu da illik orta rəqəmi təxminən 5 dəfə üstələyir.
İki ölkənin itirdiyi ümumi ərazi 684 min hektara çatıb – bu, Londonun dörd misli böyüklüyündədir. Yanğınlar xüsusilə Qalisiya, Asturiya, Kastiliya və Leon bölgələrində, o cümlədən Picos de Europa Milli Parkı kimi qorunan təbiət ərazilərində geniş yayılıb. Həmçinin məşhur Camino de Santiago zəvvar marşrutu da alovdan zərər görüb.
İqlim dəyişikliyinin təsiri artır
London İmperial Kollecində fəaliyyət göstərən World Weather Attribution qrupunun hesabatına görə, iqlim dəyişikliyi yanğınlara səbəb olan amilləri xeyli gücləndirib. Türkiyə, Yunanıstan və Kiprdə oxşar şərtlərin yaranma ehtimalı 10 dəfə artıb. Həddindən artıq istilər və bitki örtüyünün sürətlə quruması yanğın riskini daha da yüksəldib.
Təkcə İspaniyada baş verən yanğınlar nəticəsində 17,6 milyon ton karbon emissiyası havaya buraxılıb. Bu göstərici 2023-cü ildə Xorvatiyanın ümumi illik emissiyasını geridə qoyur.
Ekosistemlər təhlükə altında
Aralıq dənizi ekosistemləri tarixən yanğınlara uyğunlaşsa da, son illərdə alovların daha sıx, geniş və dağıdıcı xarakter alması təbii tarazlığı pozur. Meşələrin bərpasının gecikməsi karbon dövranını zəiflədir və iqlimi daha da qızışdıran zəncirvari proses yaradır. Bununla yanaşı, torpaq eroziyası və təbii resursların çirklənməsi kimi uzunmüddətli təhlükələr də artır.
Aİ-dən ən böyük müdaxilə
Bu yay baş verən yanğınlar Avropa İttifaqının Mülki Müdafiə Mexanizmi çərçivəsində indiyədək ən genişmiqyaslı yanğınsöndürmə qüvvələrinin yerləşdirilməsinə səbəb olub. Alovların yaratdığı tüstü Fransaya, hətta Böyük Britaniyaya qədər çatıb, bölgədə hava keyfiyyəti ciddi şəkildə pisləşib.
Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, qarşıdakı illərdə Aralıq dənizi regionu daha isti və quru olacaq, bu isə ekstremal yanğınların davamlı artmasına şərait yaradacaq. Mütəxəssislər Avropada yanğın idarəçiliyi, meşə təsərrüfatının gücləndirilməsi və fosil yanacaqlardan istifadənin azaldılması istiqamətində təcili addımların atılmasının vacibliyini vurğulayırlar.
Gundelik.az
