ABŞ-İran atəşkəsi ilə bağlı ümidlər husilərin Səudiyyə Ərəbistanına hücumlarının yaratdığı narahatlığı üstələdikcə neft ucuzlaşır.
Gundelik.az Reuters-ə istinadən xəbər verir:
Bazarlar ABŞ və İran arasında atəşkəs əldə olunması ehtimalını, eləcə də husilərin Səudiyyə Ərəbistanına hücumlarının artmasının Yaxın Şərqin əsas neft istehsalçısı olan bu ölkədən tədarükü poza biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları qiymətləndirərkən, cümə günü neft qiymətləri ucuzlaşıb.
Bakı vaxtı ilə saat 05:41-də Brent markalı neftin qiyməti 1,47 dollar və ya 1,4% azalaraq bir barel üçün 105,11 dollar olub. Qərbi Texas markalı neft (WTI) isə 2 dollar və ya 2,1% ucuzlaşaraq bir barel üçün 92,61 dollara düşüb.
ABŞ və İranın Nyu-Yorkdakı müzakirəçiləri müharibədən mərhələli şəkildə çıxış yolunu araşdırırlar. Danışıqlara yaxın mənbələrin bu həftə bildirdiyinə görə, bu plan Tehranın Hörmüz boğazını yenidən açmasını və Vaşinqtonun İrana qarşı iqtisadi blokadanı aradan qaldırmasını nəzərdə tutur.
Cümə axşamı İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, İranla müharibənin nə vaxt başa çatacağına qərar vermək ABŞ-nin əlindədir.
Müharibənin fevralın sonunda başlamasından bəri dünyadakı neft və qaz daşımalarının təxminən beşdə biri məhdudlaşdırılıb.
KCM Trade şirkətinin baş analitiki Tim Uoter bildirib: “Diplomatik ümidlər son hərbi zərbələrə baxmayaraq neft qiymətlərinin nisbətən aşağı səviyyədə qalmasına kömək edir və xam neft hücumlara rəğmən orta dərəcədə ucuzlaşaraq ticarət olunur”.
Cümə axşamı neft qiymətləri son bir həftənin ən yüksək səviyyəsinə çatıb və hər iki müqavilənin qiyməti 5%-ə qədər yüksəlib. Həftə ərzində Brent 1,7% bahalaşıb, WTI isə 7,2% ucuzlaşıb.
Brent və WTI arasındakı qiymət fərqi bir barel üçün 12,50 dollara çataraq may ayından bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib.
ABŞ-nin dizel ixracına qadağa tətbiq edəcəyi və bunun daxili bazarı yanacaqla doldura biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar qiymətlər arasındakı bu fərqin əsas səbəbidir. Adətən hər iki etalon neftin qiyməti eyni istiqamətdə dəyişir, baxmayaraq ki, ABŞ markası adətən daha aşağı qiymətlə satılır.
Nyu-Dehlidə yerləşən tədqiqat şirkəti SS WealthStreet-in təsisçisi Suqandha Saçdeva bildirib: “Brent və WTI arasındakı fərqin genişlənməsi qlobal tədarük riskləri ilə ABŞ bazarının fundamental göstəriciləri arasında artan fərqi əks etdirir”.
Saçdevanın sözlərinə görə, Körfəz regionundan tədarükün məhdud olaraq qalması Brent neftinin qiymətində əhəmiyyətli geosiyasi risk əlavəsinin formalaşmasına səbəb olur. ABŞ-da hasilatın və ehtiyatların yüksək olması isə WTI-nin Brentə nisbətən əhəmiyyətli endirimlə satılmasına gətirib çıxarır.
Yəməndə İran tərəfindən dəstəklənən husilərin Səudiyyə Ərəbistanına atdığı altı ballistik raket ölkə tərəfindən ələ keçirilib. Yəməndə Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya bildirib ki, bununla Taif əyalətinin cənub hissəsinə və Qırmızı dəniz sahilində yerləşən Yanbu bölgəsinə hücumların qarşısı alınıb.
Səudiyyə Ərəbistanı Qırmızı dənizdəki Yanbu ixrac mərkəzinə qədər uzanan “Şərq-Qərb” boru kəməri vasitəsilə xam neftin nəql həcmlərini artırır. Lakin sənaye mənbələri, peyk görüntüləri və gəmiçilik məlumatlarına görə, xam neft daşıyan tankerlərin yüklənməsi hələ bərpa edilməyib.
Nurəddin Abdullayev
Gundelik.az
