Cümə axşamı Ağ Evdəki Oval Ofisdə jurnalistlərə danışan Tramp, “İranla müharibə mövzusunda əla bir razılığa gəldik” dedi və İran rəhbərliyinin də razılaşmanı təsdiqlədiyini iddia etdi.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekai dövlət televiziyasına verdiyi açıqlamada belə bir razılaşma ilə bağlı xəbərlərin “spekulyativ” olduğunu və “hələlik heç bir şeyin qətiləşmədiyini” bildirib.
Tramp əvvəllər iki ölkənin münaqişəyə son qoymaq üçün razılığa yaxın olduğunu bildirmişdi. Bu açıqlamadan bir neçə saat əvvəl Tramp İrana “çox sərt” zərbə vuracağını bildirmişdi. ABŞ və İsrail 28 fevralda İrana qarşı genişmiqyaslı hücumlara başladılar. İran buna cavab olaraq İsrailə və ABŞ-ın Körfəzdəki müttəfiqlərinə hücumlar etdi və dünya neft və təbii qazı üçün həyati əhəmiyyətli bir gəmiçilik yolu olan Hörmüz boğazını faktiki olaraq bağladı.
Aprel ayında atəşkəs barədə razılığa gəlmələrinə baxmayaraq, ABŞ və İran ara-sıra qarşılıqlı hücumlar həyata keçiriblər. İyunun ilk həftəsində Hörmüz boğazında Amerika Apaçi helikopterinin vurulmasından sonra iki dəfə cavab hücumları baş verib.
Bu arada, Tramp dəfələrlə İranla razılaşma ehtimalını dilə gətirib.
Son açıqlamalardan və Trampın hücumu ləğv etməsindən sonra Brent markalı xam neftin qiyməti gün ərzində 4,4% azalma ilə təxminən 89 dollara düşdü. Tramp jurnalistlərə deyib: “İranın heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacağı barədə razılığımız var; bütün bu prosesi əvvəldən keçməyimizin məqsədi bu idi. Bu, çox böyük bir şeydir.”
O, sənədlər tamamlandıqdan sonra “çox güman ki, Avropada imza olacaq” və bunun “olduqca tez” baş verməli olduğunu söylədi.
Tramp həmçinin sənədlərin “son mərhələyə çox yaxın olduğunu” bildirərək, “görəcəyik” əlavə edib və Hörmüz boğazının müqavilə imzalandıqdan sonra “dərhal açılacağını” bildirib.
ABŞ lideri Körfəzdəki müttəfiqləri və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu da daxil olmaqla regional liderlərlə danışdığını söyləyib və əlavə edib ki, “bütün Yaxın Şərq çox xoşbəxtdir”. İsrail baş nazirinin ofisi görüşün baş tutduğunu təsdiqləyib və İsrailin “anlaşma memorandumunun tərəfi olmadığını” bildirib.
Bəyanatda Netanyahunun Trampın “zənginləşdirilmiş materialların çıxarılması, zənginləşdirmə infrastrukturunun sökülməsi, raket istehsalına məhdudiyyətlər və İranın bölgədəki proksi qüvvələrə dəstəyinə son qoyulmasını” əhatə edən yekun razılaşma üzərində işləmək öhdəliyini alqışladığı bildirilir. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Bekai bildirib ki, saziş mətninin böyük bir hissəsi artıq “tamamlanıb”, lakin ABŞ “həddindən artıq tələblər” irəli sürüb və “yeni istəklər əlavə edib”.
O, həmçinin ölkəsinin “qırmızı xətlərindən yayınmayacağını” vurğuladı.
İran ordusu ölkəyə yeni hücumlar olarsa, “əvvəlkindən daha güclü” cavab verəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Bəyanatda deyilir: “ABŞ-ın İranın neft infrastrukturuna qarşı son təhdidləri nəzərə alınmaqla, söhbət ya hamı üçün neft və qaz ixracından gedir, ya da heç kim üçün deyil”.
İranın baş danışıqçısı Məhəmməd Bağır Qalibaf da bildirib ki, “səhv strategiyalar və tələsik qərarlar illərlə qaça bilməyəcəyiniz sonsuz bir bataqlıq yaradacaq”.
Mənbə:BBC
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
