“Bu günkü müzakirələri açarkən nazirləri və bütün iştirakçıları həm nailiyyətləri, həm də əldə olunan dərsləri bölüşməyə çağırıram,” — deyə Anacláudia Rossbach bildirib. “Nə uğurlu oldu? Tərəqqiyə nə mane oldu? Hamı üçün adekvat mənzil təmin etmək və 2036-cı ilədək Yeni Şəhər Gündəliyinin icrasını sürətləndirmək üçün hansı tərəfdaşlıqlar, siyasətlər və investisiyalar lazımdır?”
“Dünyaya mənzil təmin etmək: təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və icmalar” mövzusu altında keçirilən Nazirlər Görüşü şəhərlər üçün kritik bir dövrdə milli hökumətləri, yerli liderləri və beynəlxalq tərəfdaşları bir araya gətirdi. Yeni Şəhər Gündəliyinin qəbulundan on il keçdiyi və şəhər problemlərinin getdikcə daha çox bir-biri ilə əlaqələndiyi bir zamanda nazirlər mənzilin dayanıqlı şəhər inkişafının əsası kimi necə xidmət göstərə biləcəyini və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri ilə Paris Sazişi də daxil olmaqla qlobal öhdəliklərin həyata keçirilməsinə necə töhfə verəcəyini müzakirə etdilər.
“Bakıda keçirilən bu toplantı xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki qlobal düşüncələri və yerli təcrübəni bir araya gətirir,” — deyə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri və WUF13 üzrə Milli Koordinator Anar Quliyev bildirib. O qeyd edib ki, dünyadakı şəhərlər sürətli urbanizasiya, mənzil çatışmazlığı, iqlim riskləri və postmünaqişə bərpası kimi artan təzyiqlərlə üzləşir və beynəlxalq əməkdaşlığa, eləcə də praktik həll yollarına ehtiyac heç vaxt bu qədər böyük olmayıb.
Üç yüksək səviyyəli müzakirə çərçivəsində nazirlər Yeni Şəhər Gündəliyinin həyata keçirilməsini gücləndirmək və növbəti onillikdə irəliləyişi sürətləndirmək üçün praktik yolları müzakirə etdilər. İlk panel “Sosial inklüzivlik və yoxsulluğun aradan qaldırılması üçün mənzil” mövzusuna həsr olundu. Burada adekvat mənzilin bərabərsizlik və sosial təcrid dövrlərini qırmaqda oynadığı rol vurğulandı. Müzakirələr sosial və dövlət mənzil sistemlərinin gücləndirilməsi, qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrində şəraitin yaxşılaşdırılması və mənzil siyasətinin ən həssas qruplara çatdırılması yollarını əhatə etdi.
Nazirlər həmçinin dəyişən qlobal reallıqların yeni təzyiqlər yaratdığını qeyd etdilər. İqlimlə bağlı fəlakətlər, məcburi köçkünlük, artan mənzil xərcləri və geosiyasi qeyri-sabitlik bütün dünyada mənzil sistemlərinə təsir göstərir və bu, daha güclü siyasət tədbirləri ilə uzunmüddətli investisiyalar tələb edir.
İkinci müzakirə “Şəhər rifahı və hamı üçün imkanlar naminə mənzil” mövzusuna həsr olundu və mənzilin iqtisadi artımın və insan inkişafının mühərriki kimi rolu diqqət mərkəzində saxlanıldı. Nazirlər mənzil sistemlərinin məşğulluğu necə dəstəkləyə biləcəyini, məhsuldarlığı necə artıra biləcəyini və xüsusilə qadınlar, gənclər və həssas qruplar üçün imkanları necə genişləndirə biləcəyini müzakirə etdilər.
İştirakçılar mənzilin torpaq idarəçiliyi, infrastruktur, nəqliyyat sistemləri və yerli iqtisadi inkişafla əlaqələndirilməsinin vacibliyini vurğuladılar. Müzakirələrdə həmçinin yerli hökumətlərin rolu və icranı dəstəkləmək üçün daha güclü institusional və maliyyə mexanizmlərinə ehtiyac ön plana çəkildi.
Üçüncü panel “Ekoloji baxımdan dayanıqlı və davamlı şəhər inkişafı üçün mənzil” mövzusunu əhatə etdi və mənzil ilə iqlim fəaliyyəti arasındakı artan əlaqəyə diqqət yönəltdi.
Mənzil və şəhər inkişafı getdikcə iqlim həllərinin əsas elementləri kimi qəbul olunur. Tikinti və inşaat sektoru qlobal istixana qazı emissiyalarının əhəmiyyətli hissəsini təşkil etdiyi halda, qeyri-adekvat mənzillərdə yaşayan milyonlarla insan iqlim risklərinə qarşı daha həssas vəziyyətdə qalır.
Nazirlər aşağı karbonlu tikinti, davamlı planlaşdırma, qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin yenilənməsi və mənzil siyasətinin milli iqlim öhdəlikləri ilə daha sıx əlaqələndirilməsi vasitəsilə mənzil strategiyalarının iqlim məqsədləri ilə uyğunlaşdırılması yollarını müzakirə etdilər.
Müzakirələr həmçinin COP30 çərçivəsində keçirilmiş Urbanizasiya və İqlim Dəyişiklikləri üzrə Dördüncü Nazirlər Görüşündə formalaşan dinamikanı davam etdirdi. Həmin toplantıda hökumət səviyyələri arasında daha güclü əməkdaşlığın və iqlim ilə şəhər gündəliklərinin daha sıx inteqrasiyasının vacibliyi bir daha təsdiqlənmişdi.
Görüş boyunca nazirlər öhdəlik sessiyalarında iştirak edərək Yeni Şəhər Gündəliyinin icrasını sürətləndirmək və növbəti on ildə mənzil sistemlərini gücləndirmək üçün prioritet dəyişiklikləri müəyyən etdilər.
Nazirlər Görüşü WUF13 çərçivəsində keçirilən daha geniş müzakirələrin bir hissəsini təşkil edir və Forumun yekun nəticələrinə, o cümlədən mənzil və dayanıqlı şəhər inkişafı sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi istiqamətində davam edən səylərə töhfə verəcək.
Şəhərlər böyüməyə və daha mürəkkəb problemlərlə üzləşməyə davam etdikcə iştirakçılar ortaq bir mesajı vurğuladılar: hamı üçün adekvat mənzil təmin etmək yalnız sosial zərurət deyil, həm də insanların, şəhərlərin və planetin gələcəyinə qoyulan vacib investisiyadır.
Mənbə:wuf13.az
Tərtib etdi:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
