ABŞ-ın İrana endirdiyi zərbələrin dördüncü günündə Prezident Donald Trump-ın müharibə məqsədləri və ölkənin gələcəyi ilə bağlı baxışı hələ də aydın deyil.
Tramp və administrasiyanın yüksək vəzifəli rəsmiləri son 20 ildə Yaxın Şərqdə həyata keçirilən ən böyük Amerika hərbi əməliyyatından nə əldə etmək istədikləri və ABŞ-ın Tehranda rejim dəyişikliyini dəstəkləyib-dəstəkləmədiyi barədə müxtəlif fikirlər səsləndiriblər.
Administrasiya əvvəlcə məqsədin İranın nüvə proqramını məhv etmək olduğunu bildirmişdi. Lakin sonrakı saat və günlərdə bu əsaslandırma dəyişib. Tramp sosial şəbəkə paylaşımları və jurnalistlərlə qısa telefon müsahibələri vasitəsilə niyyətlərini açıqlayaraq qeyri-ənənəvi kommunikasiya strategiyası nümayiş etdirib.
Bazar ertəsi Ağ Evdə müharibə başlayandan sonra ilk ictimai çıxışında Tramp bəzi məqsədlərini açıqlayıb. O deyib ki, ABŞ İranın ballistik raket imkanlarını və donanmasını, nüvə silahı hazırlamaq qabiliyyətini və regiondakı “proksi” qruplara dəstəyini məhv etməyə çalışır. Onun sözlərinə görə, müharibənin daha geniş məqsədi ABŞ və müttəfiqlərini İranın hücumlarından qorumaqdır.
Tramp bildirib ki, uzaqmənzilli raketlər və nüvə silahı ilə silahlanmış İran rejimi həm Yaxın Şərq, həm də Amerika xalqı üçün dözülməz təhlükə olardı.
Lakin o, müharibədən sonra İranın gələcəyinin necə olacağı və əməliyyat başa çatdıqdan sonra ölkənin niyə artıq ABŞ üçün təhlükə yaratmayacağı barədə danışmayıb.
Şənbə günü hücumdan sonra Tramp iranlıları “hökumətinizi geri alın” deyə çağırmışdı. Bu, uzun illər ölkəyə rəhbərlik etmiş Ali Rəhbər Ali Khamenei-nin rəhbərlik etdiyi rejimin devrilməsinə dolayısı çağırış kimi qiymətləndirildi. Tramp onun ölümünü “uğur” kimi təqdim etsə də, varislik planı barədə fikir bildirməyib.
ABŞ-ın müdafiə naziri Pete Hegseth isə rejim dəyişikliyi məqsədinin olmadığını deyib. O, “Epic Fury” əməliyyatının uğurlu olacağını bildirsə də, münaqişənin miqyası və müddəti barədə detallara varmayıb.
ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah Rəisi general Dan Caine isə məqsədlərə nail olmağın çətin və ağır proses olacağını deyib və müharibə uzandıqca əlavə itkilərin mümkünlüyü barədə xəbərdarlıq edib.
İndiyədək İranın cavab zərbələri nəticəsində İordaniya, Bəhreyn və BƏƏ daxil olmaqla regiondakı ABŞ müttəfiqlərinə hücumlar zamanı altı amerikalı hərbçi həlak olub.
Dövlət katibi Marco Rubio isə bildirib ki, ABŞ İsrailin planlaşdırdığı hücumdan əvvəl “preventiv” zərbə endirib ki, daha böyük itkilərin qarşısını alsın.
Konqresdə isə tənqidlər artır. Nümayəndələr Palatasının Silahlı Qüvvələr Komitəsinin aparıcı demokratı Adam Smith İranın nüvə proqramının hansı mərhələdə olduğu barədə konkret məlumat verilmədiyini bildirib.
Keçmiş Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri, general David Petraeus Ali rəhbərin öldürülməsini “tarixi nailiyyət” adlandırsa da, iranlıları üsyana çağırmağın riskli olduğunu deyib.
Tramp isə ABŞ-ın quru qoşunları göndərməyəcəyini açıq şəkildə bəyan edib, lakin “lazım olarsa” bu ehtimalı tam istisna etməyib. O, müharibənin “dörd-beş həftə” davam edə biləcəyini, amma “lazım olduğu qədər” uzana biləcəyini deyib.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
