Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) Gaia peyki Süd Yolunun xarici hissəsində nəhəng bir dalğanı aşkarlayıb.
Gundelik.az-ın məlumatına görə, alimlər hesab edirlər ki, bu “kosmik dalğa” keçmişdə baş vermiş qalaktik toqquşmanın izlərini daşıyır.
İtaliya Milli Astrofizika İnstitutunun tədqiqatçıları Süd Yolunun xarici diskindəki təxminən 17 000 gənc nəhəng ulduz və 3 400 dəyişən (sefeid) ulduzun hərəkətini təhlil edib. Nəticələr göstərib ki, ulduzlar yuxarı-aşağı sürətlərdən ibarət müntəzəm “dalğa hərəkəti” nümayiş etdirirlər.
Alimlər bu dalğaların digər qalaktikalarla toqquşma nəticəsində yarana biləcəyini bildirirlər. Xüsusilə, Süd Yolunun hazırda qarşılıqlı əlaqədə olduğu Oxatan cırtdan qalaktikası bu dalğaların səbəbi ola bilər. Kiçik qalaktikanın diskdən keçməsi gölməçəyə daş atılmasına bənzər təsir yarada bilər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Gaia məlumatları Süd Yolunun sakit və düz bir qalaktika olmadığını, əksinə, əyri və dalğalı bir disk quruluşuna malik olduğunu göstərir. Dalğanın qalaktikanın qaz qatından başlayaraq gənc ulduzlara yayıldığı ehtimal edilir.
Alimlər, Gaia-nın 2026-cı ildə nəşr olunacaq dördüncü məlumat dəsti (DR4) ilə dalğanın mənbəyini daha dəqiq araşdırmağı planlaşdırırlar. Tapıntılar “Süd Yolu hələ də dinamik və canlı qalaktikadır” nəticəsini bir daha təsdiqləyir.
Gundelik.az
