Çin hələlik Yaxın Şərqdəki müharibənin birbaşa şokunu hiss etmir, amma onun təsirlərini hiss etməyə başlayıb. Qısa müddətdə Çin bir neçə aylıq neft ehtiyatına malikdir. Daha sonra isə ehtiyac yaranarsa, qonşu Russia-dan neft ala bilər. Amma Çin uzunmüddətli nəticələri hesablayır. Bu müharibə təkcə Yaxın Şərqdəki investisiyalarına deyil, həm də qlobal ambisiyalarına təsir edə bilər. Çin iqtisadiyyatı üçün çətin dövr: Bu həftə minlərlə Chinese Communist Party nümayəndəsi Pekində toplaşaraq dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı üçün gələcək planları müzakirə edir. Çin iqtisadiyyatı hazırda bir neçə problemlə üzləşir: aşağı istehlak uzun sürən daşınmaz əmlak böhranı böyük yerli borclar: Buna görə də Çin bu il iqtisadi artım hədəfini 1991-dən bəri ən aşağı səviyyəyə endirib. Müharibə uzansa, Çin üçün problemlər artacaq. Çin iqtisadiyyatı üçün əsas risklərdən biri enerji və ticarət yollarıdır. Əgər müharibə uzansa və Strait of Hormuz bağlansa: neft daşımaları pozula bilər, qlobal ticarət çətinləşə bilər. Çin iqtisadiyyatına zərbə dəyə bilər. Çin və İran münasibətləri: Qərbdə çox vaxt Iran Çinin müttəfiqi kimi təqdim olunur. Onların münasibətləri həqiqətən də yaxın olub: 2016-cı ildə Xi Jinping Tehrana səfər edib.2021-ci ildə Çin və İran 25 illik strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi imzalayıb. Bu razılaşmaya görə:
Çin 400 milyard dollar investisiya vəd edib
İran isə Çinə neft təmin etməli idi. Amma ekspertlər deyir ki, bu pulun yalnız kiçik hissəsi reallaşıb.Çin müharibəyə qarışmaq istəmir. Çin adətən Qərb ölkələri kimi hərbi müttəfiqlik müqavilələri bağlamır.
Buna görə də: Pekin münaqişələrə birbaşa qarışmaq istəmir, sadəcə atəşkəs çağırışı edir. Çinin xarici işlər naziri Wang Yi bildirib ki, ABŞ və İsrailin İrana hücumları qəbuledilməzdir. ABŞ-ın hərbi gücü Çinin məhdudiyyətlərini göstərir. Analitiklər deyir ki, bu hadisələr bir şeyi göstərir: United States hələ də qlobal hərbi supergücdür. Çin isə iqtisadi cəhətdən güclü olsa da, hərbi baxımdan eyni səviyyədə deyil. Yəni Çin öz tərəfdaşlarını belə vəziyyətlərdə müdafiə etmək gücünə malik deyil. Çinin strategiyası
Xi Jinping özünü dünyada sabit və məsuliyyətli lider kimi göstərməyə çalışır.
Çin Qərbin siyasətini tənqid edərək demək istəyir ki, qərb “liberal dünya nizamı” haqqında danışır, amma eyni zamanda başqa ölkələrə qarşı hərbi güc tətbiq edir.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
