Avropalı danışıqçılar ötən yay ABŞ ilə əldə edilən mübahisəli ticarət razılaşmasının həyata keçirilməsi barədə razılığa gəliblər. Lakin, Törnberridə imzalanan razılaşma, Donald Trampın tariflərdən siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etdiyi müddətcə kövrək olaraq qalır.
Avropaya idxal edilən əksər ABŞ sənaye mallarına tarifləri aradan qaldıran mübahisəli AB-ABŞ razılaşmasını həyata keçirmək üçün diplomatlar və Avropa Parlamentinin üzvləri çərşənbə axşamı gecəsi kompromisə gəliblər. Danışıqlar ABŞ prezidenti Donald Trampın avropalıların 4 iyul tarixinə qədər müqaviləni yerinə yetirməməsi halında AB avtomobillərinə 25 faizlik tarif tətbiq etməklə hədələməsindən iki həftə sonra başa çatdı. Ötən yay Tramp və Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen Şotlandiyanın Ternberi şəhərində razılığa gəldilər. Avropa Parlamentinin üzvlərinin balanssız olduğuna görə tənqid etdiyi “Turnberry Sazişi” kimi tanınan bu saziş, ABŞ-ın Aİ mallarına tətbiq etdiyi tarifləri 15 faizə qədər artırır.
Cənubi Kiprin ticarət naziri Maykl Damianos bildirib ki, “Avropa İttifaqı və ABŞ dünyanın ən böyük və ən inteqrasiya olunmuş iqtisadi münasibətlərini bölüşürlər. Sabit, proqnozlaşdırıla bilən və balanslaşdırılmış transatlantik tərəfdaşlığın qorunması hər iki tərəfin maraqlarına uyğundur”. O, əlavə edib ki, “Bu gün Avropa İttifaqı öz öhdəliklərini yerinə yetirir”.
AP qanunvericiləri bu ilin əvvəlində Trampın Qrenlandiya ilə bağlı təhdidlərindən sonra müqaviləni bir neçə həftə müddətinə dayandırmışdılar. Onlar həmçinin Vaşinqtonun Trampın hakimiyyətə qayıtmasından bəri Ağ Ev tərəfindən tətbiq edilən tarifləri qanunsuz elan edən Ali Məhkəmənin qərarından sonra yeni tariflər tətbiq etməsindən sonra müqaviləni yenidən dayandırmışdılar.
Amerikalılardan aydınlıq tələb edən Aİ parlamentariləri, Komissiyanın ABŞ-ın müqavilədəki öhdəliklərinə əməl edəcəyinə və müqavilədə nəzərdə tutulduğu kimi tarifləri maksimum 15 faizlə məhdudlaşdıracağına dair zəmanət verməsindən sonra, nəhayət, Aİ üzv dövlətlərini təmsil edən Aİ-nin sədrliyi ilə danışıqlara başlamağa razı oldular.
Kövrək AB-ABŞ münasibətləri
Lakin Aİ-ABŞ münasibətləri kövrək olaraq qalır və Brüsseldə ABŞ administrasiyasının Aİ-nin Ağ Evin digər məsələlərlə bağlı tələblərinə əməl etməməsi halında tariflərdən Aİ-yə siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə davam edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar davam edir.
Trampın iki həftə əvvəl AB avtomobillərinə qarşı təhdidləri Almaniyanı da hədəfə almışdı. Almaniyanın kansleri Fridrix Merts amerikalıların İsraillə birlikdə İrana qarşı başlatdığı müharibəni tənqid etmişdi.
Tramp dəfələrlə Avropa ölkələrindən Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ona hərbi gəmilər göndərmələrini istəyib; lakin avropalılar bu addımı atmaqda tərəddüd edirlər.
Ukrayna ilə bağlı fikir ayrılıqları, o cümlədən ABŞ-ın Rusiya neftinin alınmasına icazə verən sanksiya güzəştlərinin müddətini bu yaxınlarda uzatması və Trampın dəfələrlə çıxmaqla hədələdiyi NATO ilə bağlı fikir ayrılıqları AB-ABŞ münasibətlərini gərginləşdirməyə davam edir.
Çərşənbə axşamı axşamı Avropa Parlamentinin üzvləri Vaşinqtonun təsdiq etmədiyi əlavə müddəalar tətbiq etməklə razılaşmaya şərtlər qoymağa çalışdılar və bununla da ABŞ-ın əks-təsirinə məruz qaldılar.
Turnberry Sazişinə əsasən, Aİ həmçinin 2028-ci ilə qədər ABŞ-da strateji sektorlara 600 milyard dollar investisiya yatırmağı və 750 milyard dollar dəyərində ABŞ enerji məhsullarını almağı öhdəsinə götürüb.
Mənbə:Euronews
Tərtib etdi:Jalə Əliyeva
Gundelik.az
