Heç vaxt tam şəkildə sınaqdan keçirilməmiş bir lider İranın rəhbərliyini qəbul edir. Bu isə ölkənin teokratik sisteminin son 50 ildə üzləşdiyi ən böyük sınaq dövrünə təsadüf edir.
Davamlılıq və əlaqələr Mojtaba Khameneini – 56 yaşında – hakimiyyətin zirvəsinə gətirdi. Onun atası Ali Khamenei müharibənin ilk hücumları zamanı öldürüldükdən sonra o, ölkənin rəhbəri oldu.
Beləliklə, 1979-cu il inqilabından sonra İranın üçüncü ali rəhbəri vəzifəsinə gələn Mojtaba Xamenei ölkəni İslam Respublikasının mövcudluğu üçün həyati təhlükə yaradan bir dövrdə idarə etməyə başlayır.
İnqilabın əsas tərəfdarları olan böyük kütlələr küçələrə çıxaraq onun Ekspertlər Şurası tərəfindən seçilməsini qeyd etmək üçün “Allahu Əkbər” – yəni “Allah ən böyükdür” – şüarları səsləndirdilər. Bu şura 88 şiə ruhanisindən ibarətdir.
Bütün təhlükəsizlik qüvvələri yeni ali baş komandana “son damla qanlarına qədər” xidmət edəcəklərinə söz verdilər.
Dövlət televiziyası onun adına atılan ilk raketlərin görüntülərini yayımladı. Raketlərin üzərində belə bir yazı vardı:
“Xidmətinizdəyik, Seyyid Mojtaba.”
Lakin digər tərəfdən – öz mənzillərinin təhlükəsizliyindən – yanvar ayında küçələrə çıxaraq onun atasını “diktator” adlandıran və ölümünü tələb edən etirazçılardan bəziləri bu dəfə belə qışqırırdı:
“Mojtabaya ölüm!”
Həmin etirazların zorla dağıdılması zamanı minlərlə insanın öldürülməsini hələ də unutmayanlar üçün sərt və radikal rejimin indi daha da sərtləşəcəyi qorxusu var.
Bununla belə, onlar hələ də ümid edirlər ki, Xameneinin hakimiyyəti və onun sistemi uzun sürməyəcək.
Mərhum ayətullahın ikinci və ən tanınmış oğlu olan Mojtaba Xamenei siyasi baxışlarına görə atasının ultra-mühafizəkar xəttini davam etdirir.
O, onilliklər boyu atasının kölgəsində çalışıb və xarici təhlükələr və daxili böhranlar zamanı İranın “dərin dövlət” sisteminin necə işlədiyini yaxşı bilir.
O, həmçinin güclü Islamic Revolutionary Guard Corps (İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu – IRGC) ilə sıx əlaqələrə malikdir. O, orta məktəbi bitirən kimi yeniyetmə yaşlarında bu quruma qoşulmuş, daha sonra isə şiə dini təhsilinin əsas mərkəzi sayılan Qom şəhərinə oxumağa getmişdi.
1979-cu ildə inqilabı qorumaq və möhkəmləndirmək üçün yaradılan IRGC bu gün çoxqatlı təhlükəsizlik sisteminə və nəhəng iqtisadi imperiyaya nəzarət edir. Hazırda əsas qərarları da bu qurumun komandirləri verir.
Deyilənə görə, gənc Xamenei onların dəstəklədiyi namizəd idi.
İndi isə bu müharibə artıq sadəcə siyasi mübarizə deyil – çox şəxsi bir məsələdir.
Bu həm də intiqam məsələsidir.
Mojtaba Xamenei İsrailin ali rəhbərin iqamətgahına hücumu nəticəsində yalnız atasını deyil, həm də anası Mənsurə Xojəsteh Baqerzade, həyat yoldaşı Zəhra Həddad-Adel və bir oğlunu itirib. Bu hadisə şənbə günü səhər baş vermişdi.
Onun özünün də yaralandığı bildirilir, lakin bu barədə rəsmi məlumat verilməyib və o vaxtdan bəri ictimaiyyət qarşısında görünməyib.
Bu münaqişə həm də ABŞ prezidenti Donald Trump üçün şəxsi məsələdir. O, öz qərarlarına qarşı çıxanlara dözümlü olmadığını dəfələrlə açıq şəkildə bildirib.
Yeni liderin kim olacağı barədə müzakirələr gedərkən Tramp bir neçə dəfə bəyan etmişdi ki, Əli Xameneinin sərt mövqeli oğlu onun üçün “qəbulolunmazdır”.
İndi isə o xəbərdarlıq edir ki, Mojtaba Xamenei “uzun müddət hakimiyyətdə qalmayacaq”.
O, İsrailin də hədəfindədir. İsrailin müdafiə naziri Israel Katz onu “açıq şəkildə hədəf” adlandırıb.
Bu səbəbdən Mojtaba Xamenei bir müddət daha kölgədə qala bilər.
Bu isə onsuz da gizli həyat tərzi ilə tanınan ruhaninin ətrafındakı sirri daha da artırır.
Onun heç bir ictimai çıxışı qeydə alınmayıb, nadir hallarda ictimaiyyət qarşısına çıxıb və heç vaxt rəsmi dövlət vəzifəsi tutmayıb. Onun şəkli də atasının hər yerdə asılan portretləri ilə birlikdə yayımlanmayıb.
Mərhum ayətullahın isə onun varis olmasını istəmədiyi bildirilirdi. Çünki o, 1979-cu il inqilabında devrilmiş monarxiyanın irsi hakimiyyət sisteminə bənzər bir vəziyyətin yaranmasını istəmirdi.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
