Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ölkədə dərinləşən siyasi böhrana son qoymaq üçün həm müxalifət, həm də keçmiş müttəfiqləri tərəfindən təzyiqlərlə üzləşir.
Gundelik.az xəbər verir ki, Avropanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatında artan qeyri-sabitlik Makrona erkən seçkilər təyin etmək və ya istefa vermək çağırışlarını gücləndirib.
Makronun ilk baş naziri Edouard Philippe 2025-ci il büdcəsi təsdiqləndikdən sonra prezidenti vaxtından əvvəl istefaya çağırıb.prezidentlikO bildirib ki, seçkilər keçirilməlidir. “Son altı ayda yaşadıqlarımızı daha 18 ay davam etdirə bilmərik. Bu vəziyyət Fransaya ziyan vurur” dedi.
Anketlərə görə, Philippe mərkəzçi siyasi arenada ən güclü namizədlərdən biri kimi görünür. Makronun gedişindən sonra digər keçmiş baş nazir Qabriel Attal da eyni şəkildə prezidentdən uzaqlaşıb.
“İki il ərzində beş baş naziri dəyişdik, başqa bir şey sınamağın vaxtı gəldi” deyən Attal, Makronun “nəzarətdən əl çəkməmək istəyini” tənqid etdi.
Baş nazir Lekornu istefa verdi
Makronun sonuncu təyin etdiyi baş nazir Sebastien Lecornu cəmi 28 gün vəzifədə qaldıqdan sonra istefa verib. Lekornunun kabineti cəmi 14 saat davam etdi. Bununla belə, Makron Lecornu-ya partiya liderləri ilə görüşlərin son raundunda dəstəyi toplamağa çalışmağı tapşırıb.
Prezident Lekornuya çərşənbə axşamına qədər “fəaliyyət və sabitlik platforması” yaratmaq üçün vaxt verdi. Lakin ən böyük partiya olan ifrat sağçı Milli Ralli (RN) danışıqlarda iştirakdan imtina edib. “Bu danışıqlar artıq Fransa xalqının deyil, yalnız Prezidentin maraqlarına xidmət edir”, – partiya bəyan edib.
“Beşinci Respublikadan bəri ən ağır böhran”
“Le Monde” qəzeti Fransadakı hazırkı vəziyyəti “tragikomik mənzərə” və “Makronun ikinci müddətinin açılması” kimi qiymətləndirib. Qəzet yazıb ki, ölkə 1958-ci ildə Beşinci Respublika qurulandan bəri ən böyük siyasi təlatümlərdən birini yaşayır.
Fransada 2024-cü ildə keçirilən növbədənkənar ümumi seçkilərdən sonra parlament üç fraksiyaya bölünüb: sol blok, ifrat sağçı və Makronun sağ mərkəzçi alyansı. Əksəriyyəti təmin edə bilməyən heç bir blok olmadığı üçün qanunvericiliyin qəbulu demək olar ki, qeyri-mümkün olub.
Yenisəs verinyoxsa texnokratik hökumət?
Makronun bir neçə variantı var: O, Lekornunu yenidən təyin edə, partiyadan kənar texnokrat baş nazir seçə və ya parlamenti yenidən buraxıb yenisini təyin edə bilər.səs verinzəng edə bilər.
Prezident tez-tez yeni seçkilərin keçirilməsinin tərəfdarı olmadığını bəyan edərək, bunun yenidən parlamentin bölünməsinə gətirib çıxaracağını iddia edib. Lakin o, bu yaxınlarda mövqeyinin yumşaldılmasına işarə edərək, “Lekornunun səyləri uğursuz olarsa, seçkilərin keçirilməsi ehtimalı nəzərdən keçirilə bilər” demişdi.
Makron 2027-ci ildə səlahiyyət müddəti başa çatana qədər istefa verməyəcəyini də təkrarlayıb.
İqtisadi təzyiq də artır
Siyasi böhran ölkəni daha da pisləşdirirmaliyyəFransanın borcunun ÜDM-ə nisbətinin Avropa İttifaqında üçüncü yeri tutduğu dövrə təsadüf etdi vəAİqaydalarla icazə verilən maksimumdan demək olar ki, iki dəfəyə çatmışdır.BüdcəKəsirin 6 faizə yaxınlaşacağı gözlənilir.
Yeni büdcənin keçməsi üçün hökumət mərkəz sağçılar və sosialistlərlə razılığa gəlməlidir. Bununla belə, Sosialist Partiyası “yeni solçu hökumət” tələbi ilə istiqaməti dəyişməyə çağırıb.
Makronun keçmiş müttəfiqlərinin bu reaksiyaları Fransada qeyri-sabitliyin dərinləşdiyi və prezidentin getdikcə təcrid olunduğu fikrini gücləndirir.
Gundelik.az
