Britaniyanın Telegraph qəzetinin ABŞ-ın NATO üzvlüyünü yenidən nəzərdən keçirib-keçirmədiyini soruşmasına cavab olaraq o deyib: “Bəli… deyərdim ki, bu, yenidən baxılmaqdan da o tərəfdədir” — və yenə də müttəfiqlərinin ABŞ-ın İsrail ilə birlikdə İran-a qarşı hərbi əməliyyatlara qoşulmamasına qəzəbləndiyini bildirib.
O əlavə edib: “Məncə bu, avtomatik olmalıdır.”
Trampın bu sərt çıxışı bir daha göstərir ki, o, 32 üzvdən ibarət bu alyansın necə işlədiyini tam başa düşmür.
NATO-nun 5-ci maddəsi kollektiv müdafiəni nəzərdə tutur. Bir üzvə hücum hamıya hücum sayılır, lakin bu prinsipin tətbiqi üçün bütün üzvlərin razılığı tələb olunur. Üstəlik, 1949-cu il müqaviləsi əsasən Avropa və Şimali Amerikadakı böhranlara aid idi. Müttəfiq ölkələr, məqsədləri aydın olmayan və əvvəlcədən məsləhətləşmədikləri müharibələrə qoşulmaqdan çəkinirlər, xüsusilə də Tramp administrasiyasından ziddiyyətli siqnallar gəldiyi halda.
5-ci maddə yalnız bir dəfə — 11 sentyabr hücumları-ndan sonra tətbiq olunub.
Tramp həmçinin Telegraph-a müsahibəsində Ukrayna-ya da toxunaraq deyib: “Biz avtomatik şəkildə orada olmuşuq, Ukrayna da daxil olmaqla.”
Rusiya 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya genişmiqyaslı hücum etdikdən sonra, o vaxtkı ABŞ prezidenti Joe Biden Qərb ölkələrinin reaksiyasının formalaşdırılmasında aparıcı rol oynadı, çünki o, prezident Putinin addımlarının hamı üçün təhlükə yaratdığına inanırdı.
NATO alyans olaraq yardım göstərdi, lakin münaqişəyə birbaşa tərəf kimi qoşulmaqdan çəkinərək daha təhlükəli ssenaridən uzaq durdu.
Tramp hələ 2017-ci ildə Ağ Evə gəlməzdən əvvəl də NATO-nu dəfələrlə “kağız pələng” adlandırmış, “köhnəlmiş” olduğunu demiş və ABŞ üçün “çox baha başa gəldiyini” bildirmişdi.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
