Bu həftə İsrailin hava hücumu nəticəsində HƏMAS lideri və baş danışıqçı Xəlil əl-Həyyanın oğlu öldürüldü və Fələstin mənbələri BBC-yə tərəflər arasında danışıqların çıxılmaz vəziyyətə düşdüyünü təsdiqlədilər.
İsrail mediası, İsrailin Qəzza zolağındakı vəziyyətin gərginləşməsi və HƏMAS-ın silahı yerə qoymaqdan imtina etməsi səbəbindən döyüşləri yenidən başlatmağa hazırlaşdığını irəli sürür.
İsrail Baş nazirinin müşaviri Maykl Eyzenberq HƏMAS-ı “tövbə etməyən terror təşkilatı” adlandırıb və deyib: “Biz başa düşürük ki, HƏMAS silahsızlaşdırılmayacaq və onlar öz məqsədlərinə çatmaq üçün çalışırlar”.
“İsraildə heç kim müharibəyə qayıtmaq istəmir”, – deyə Eisenberg bildirib və əlavə edib ki, “amma hazırda bütün variantlar masadadır”.
İsrailin 12-ci Kanal televiziyasının adı açıqlanmayan təhlükəsizlik mənbələrinə istinadən verdiyi məlumata görə, Vaşinqton İsrailə “əməliyyatlarını” bərpa etmək üçün “yaşıl işıq” verə bilər.
Hesabatda bildirilir ki, İsrailin nəzərdən keçirdiyi əsas variantlardan biri atəşkəs dövründə Qəzzanın təxminən 60 faizini tam İsrail hərbi nəzarəti altında saxlayacaq “Sarı Xətt”i genişləndirməkdir. Qəzzadakı insanlar bunun artıq baş verdiyini deyirlər.
İsrail iddia edir ki, HƏMAS-ın tərksilah yanaşması 10 oktyabrda qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasını pozur. Digər tərəfdən, HƏMAS iddia edir ki, İsrail humanitar yardım öhdəliklərini yerinə yetirməməklə və hücumlarını davam etdirməklə razılaşmanı pozur. Həmasın çərşənbə günü verdiyi bəyanatda ABŞ administrasiyası və Şarm əl-Şeyx [atəşkəs] sazişinin təminatçı dövlətləri İsrailin “Qəzzadakı günahsız insanlara qarşı təcavüzünü” dayandırmaq üçün “dərhal hərəkətə keçməyə” çağırılıb.
Bu çağırış İsrailin Fələstin ərazisinin müxtəlif yerlərinə hava hücumları nəticəsində HƏMAS komandiri və HƏMAS-ın baş danışıqçısı Xəlil əl-Həyyanın oğlu Əzzam əl-Həyya da daxil olmaqla ən azı altı nəfərin ölümündən sonra edilib. Xəlil əl-Həyya İsrail ilə dolayı danışıqlara rəhbərlik edirdi.
Qəzza səhiyyə nazirliyinin məlumatına görə, atəşkəs başlayandan bəri bölgədə çoxlu qadın və uşaq da daxil olmaqla ən azı 846 nəfər həlak olub. Lakin İsrail eyni dövrdə beş əsgərinin həyatını itirdiyini bildirir. Qəzzada humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır, iki milyondan çox əhalisinin böyük bir hissəsi didərgin düşüb. İnsanlar müharibənin yenidən başlaya biləcəyindən getdikcə daha çox qorxurlar.
Qəzza şəhərindəki məcburi köçkün anası Səma deyir: “Düzünü desəm, deyirəm ki, kifayətdir. Ümid edirik ki, müharibə yenidən başlamaz. Hücumlar hələ də davam edir.”
“Biz HƏMAS-a silahlarını təhvil verməyi yenidən nəzərdən keçirməyi deyirik, çünki kifayət qədər itki vermişik və mühasirə kifayət qədər uzun çəkib. Qoy insanlar yaşasın. Biz yorğunuq.”
Qonşularından biri olan Əbu Firas əl-Cidi İsraili “barışmazlıqda” günahlandırdı və dünyanın İran və Livandakı müharibələrə diqqət yetirdiyi bir vaxtda “Qəzzanın yenidən münaqişəyə sürüklənmə riski” olduğunu söylədi.
ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi Sülh Komitəsi ilə HƏMAS liderləri arasında Qahirədə aparılan son danışıqlardan xəbərdar olan iki Fələstin rəsmisi danışıqların çıxılmaz vəziyyətə düşdüyünü təsdiqləyib.
Rəsmilər BBC-yə bildiriblər ki, İsrail birinci mərhələdəki öhdəliklərini yerinə yetirməzdən əvvəl Prezident Trampın tərksilah məsələsinə yönəlmiş 20 maddəlik planının ikinci mərhələsinə keçməkdə israr edir.
Rəsmilər HƏMAS-ın tələbləri arasında İsrailin Qəzzaya atəş açmasına, quru reydlərinə və digər hərbi əməliyyatlara son qoyulması da var.
Mənbə:BBC
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
