Balıq insan qidalanmasının əsas hissəsidir. Xüsusilə dəniz məhsulları ilə zəngin qidalanma tərzi ilə tanınan Yaponiya kimi ölkələrdə insanların daha uzunömürlü olması balığın faydalarını bir daha sübut edir. Amma çox vaxt onun faydaları yalnız “omega-3 ürəyə xeyirlidir” cümləsi ilə məhdudlaşdırılır. Əslində isə balıq orqanizmə kompleks təsir göstərən, həm fiziki, həm də zehni performansı dəstəkləyən güclü qidadır. Beyin fəaliyyəti və zehni çeviklik üçün faydalıdır. Balıqda olan omega-3 yağ turşuları beyin hüceyrələrinin strukturunda birbaşa rol oynayır. Bu maddə sinir hüceyrələrinin membranını daha elastik edir və siqnalların ötürülməsini sürətləndirir. Nəticədə, düşünmə sürəti artır, konsentrasiya yaxşılaşır və qərarvermə prosesi daha aydın olur. Antioksidant təsiri sayəsində orqanizmin qocalma prosesini ləngidir. Uzun müddət balıq qəbul edən insanlarda zehni yorğunluğun daha gec yarandığı müşahidə olunur.
Omega-3 yağ turşuları yaddaşı gücləndirir, diqqəti artırır və depressiya riskini azaldır. Balığın ürək-damar sisteminə çoxşaxəli təsiri mövcuddur. Balıq təkcə xolesterini azaltmaqla kifayətlənmir. O, qanın laxtalanma riskini azaldır, damar divarlarının elastikliyini qoruyur və təzyiqin stabil qalmasına kömək edir. Xüsusilə yağlı balıqlar (skumbriya, qızılbalıq, siyənək və s.) ürək üçün daha faydalıdır. Balıq yağı beyin kimyasına təsir edərək serotonin səviyyəsini dəstəkləyir. Bu isə əhvalın stabilləşməsinə kömək edir. Müntəzəm balıq istehlakı əsəbilik hallarını azaldır, stressə reaksiyanı yumşaldır, və yüngül depressiv halların riskini aşağı salır. Bu təsir xüsusilə intensiv iş rejimi olan insanlar üçün əhəmiyyətlidir. Balıq dərini daxildən qidalandırır.
Omega-3 dərinin quruluğunu azaldır, iltihabi prosesləri zəiflədir və dərinin daha elastik görünməsinə kömək edir. Saç tökülməsi və dırnaq zəifliyi olan insanlara da faydalı təsir göstərir. Balıq yüksək keyfiyyətli, asan həzm olunan zülal mənbəyidir. Bu isə idmandan sonra əzələlərin daha sürətli bərpasına, uzunmüddətli toxluq hissinə və maddələr mübadiləsinin aktiv qalmasına kömək edir. Böyümə dövründə olan uşaqlar üçün xüsusilə faydalıdır. Qırmızı ətlə müqayisədə daha yüngül olduğu üçün mədə-bağırsaq sistemini yormur. Balıq D vitamini və yod mənbəyidir. Bu maddələr sümük möhkəmliyini qoruyur, qalxanabənzər vəzinin normal işləməsinə kömək edir və enerji səviyyəsinin sabit qalmasına təsir göstərir. Xüsusilə dəniz balıqları bu baxımdan daha zəngindir. Araşdırmalar göstərir ki, yağlı balıqların tərkibindəki maddələr melatonin sintezinə dolayı təsir edir. Bu isə daha rahat yuxuya getməyə, dərin yuxu fazasının uzanmasına və səhər daha enerjili oyanmağa kömək edir. Mütəxəssislər adətən həftədə ən azı 2 dəfə balıq istehlakını tövsiyə edirlər. Bir porsiya təxminən 100-150 qram olmalıdır. Qızartma yerinə buğlama, sobada bişirmə və ya qaynatma üsulu daha sağlam seçim sayılır. Balıq sadəcə bir qida deyil, orqanizmin bir çox sisteminə paralel təsir edən funksional məhsuldur. O, ürək sağlamlığından tutmuş beyin fəaliyyətinə, dəridən hormon balansına qədər geniş spektrdə dəstək verir. Sağlam həyat tərzi üçün əsas qayda sadədir: balanslı qidalanma və müntəzəmlik. Balıq isə bu balansın vacib hissələrindən biridir.
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
