Çinin cənubundakı Quanqdonq əyalətində “Mavi Balina” adlı tədqiqat gəmisi suya salınıb. O, süni intellektlə təchiz olunub, bir ay su altında qala bilir və bir neçə səs verən raket daşıyır.
Gundelik.az xəbər verir ki, “South China Morning Post”a görə, bu, dəniz tədqiqatlarında irəliyə doğru sıçrayışdır.
Məqalədə deyilir ki, Çinin ilk yeni tipli pilotsuz sualtı gəmisi olan “Lanjing”in (Mavi Balina) inşasına 2024-cü ilin iyununda başlanılıb. Məlumata görə, 2025-ci ildə gəmi liman və dəniz sınaqlarından keçəcək, 2026-cı ilə qədər isə tam istismara veriləcək. Qeyd olunur ki, gəminin uzunluğu 11 metr, yerdəyişmə qabiliyyəti 12 tondur.
“Mavi Balina” ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin esminesi və ya torpedası kimi, 36 düyünə (66 km/saat) qədər səth sürətinə və 4 knot-a (7,5 km/saat) qədər sualtı sürətə çata bilir. Su altında qaldıqda o, gizli nüvə sualtı qayığı kimi bir aydan çox hərəkətsiz qala bilər”, – nəşr yazır.
Məlumata əsasən, “Mavi Balina” mülki istifadə üçün nəzərdə tutulub və onun okean, eləcə də tayfun tədqiqatlarına əhəmiyyətli töhfələr verəcəyi gözlənilir. Bildirilir ki, gəmi yanacaq doldurmadan yüzlərlə kilometr yol qət edə və fırtınalardan xilas olmaq üçün 60 metrə qədər dərinliyə enə bilir, fırtına zonasından keçərkən isə raketləri işə sala və məlumat toplaya bilir. Süni intellektlə işləyən qərar qəbuletmə sistemi çətin okean şəraitində əməliyyat səmərəliliyini əl ilə idarəetmə ilə müqayisədə üç dəfə artırmaq üçün dərin öyrənmə alqoritmlərindən istifadə edir. Məqalədə bildirilir ki, gəmi 130 km/saatdan çox küləklər, yüksək dalğalar və son dərəcə təhlükəli dəniz şəraiti yarada bilən 12-ci kateqoriyalı tayfunlarda işləyə bilər.
Xüsusi örtüklər gəminin fəaliyyətindəki səs-küy səviyyəsini ətraf okean səviyyəsinə endirməyə kömək edir,
“Mavi Balina”nın çox yönlü dizaynı ona meteoroloji tədqiqatlar, sualtı xəritəçəkmə, fotoqrafiya, su nümunələrinin götürülməsi, sualtı kabel və boru kəmərlərinin yoxlanılması üçün avadanlıq da daxil olmaqla 20 növdən çox faydalı yük daşımağa imkan verir.
Cənubi Çin dənizində sınaqlar zamanı gəmi 15 gün ərzində 3000 kvadrat kilometr ərazinin xəritəsini çəkib ki, bu da adi tədqiqat gəmilərindən beş dəfə sürətli deməkdir.
“GlobalData”ya görə, qlobal dəniz pilotsuz gəmiləri bazarı 2034-cü ilə qədər orta illik 6,7% böyüyərək 2,5 milyard dollara çatacaq. Bu bazarın əsas oyunçuları Çin , ABŞ, Türkiyə, Fransa, Cənubi Koreya və Rusiya hesab olunur.
Gundelik.az
