Euronews Business, OECD-nin 2026-cı il hesabatına əsasən Avropada illik orta əmək haqqını daha yaxından araşdırır. Rəqəmlər həm nominal, həm də alıcılıq qabiliyyəti baxımından əhəmiyyətli fərqləri ortaya qoyur.
2025-ci ildə Avropada orta əmək haqqı kəskin şəkildə fərqlənir. Alıcılıq qabiliyyəti nəzərə alındıqda, fərq azalır. Lakin qitənin ən yüksək və ən aşağı maaş alan ölkələri arasındakı uçurum dərin olaraq qalır.
Bəs ən çox maaş alan ölkələr hansılardır? Avropada ən yüksək və ən aşağı əmək haqqı haradadır? Alıcılıq qabiliyyəti əmək haqqının mənzərəsini necə dəyişir?
OECD-nin 2026-cı il üçün Vergi Məvacibləri hesabatına görə, illik orta əmək haqqı Türkiyədə 18.590 avrodan İsveçrədə 107.487 avroya qədər dəyişir. Məlumatlara 22-si Aİ üzvü olan 27 Avropa ölkəsi daxildir.
İsveçrə ümumi orta əmək haqqının 100.000 avrodan çox olduğu yeganə ölkədir. İslandiya 85.950 avro ilə ikinci yerdədir. Lüksemburq 77.844 avro ilə Aİ-ni üstələyir və ümumilikdə üçüncü yerdədir.
Danimarka (71.961 avro) və Niderland (69.028 avro) ilk beşliyi tamamlayır. Norveç isə 68.420 avro ilə onlardan çox geri qalmır.
Avropanın ən böyük beş iqtisadiyyatı arasında Almaniya 66.700 avro ilə liderlik edir, ardınca isə 65.340 avro ilə Böyük Britaniya gəlir. Digər üç böyük iqtisadiyyat isə xeyli aşağıdadır.
Fransada bu rəqəm 45.964 avro, İtaliyada 36.594 avro və İspaniyada isə 32.678 avrodur. Almaniya və Böyük Britaniyada orta əmək haqqı İspaniyadakından iki dəfədən çoxdur.
Avstriya (63.054 avro), Belçika (62.348 avro), İrlandiya (60.258 avro), Finlandiya (55.462 avro) və İsveç (50.338 avro) bu iki qrup arasındadır və hamısı 50.000 avrodan yuxarıdır.
Doqquz Aİ ölkəsi 30.000 avro həddini aşıb
Slovakiyada illik əmək haqqı 19.590 avro ilə Aİ-də ən aşağı səviyyədədir. Siyahıdakı 22 Aİ ölkəsindən doqquzu 30.000 avrodan aşağıdır.
Nominal baxımdan, Şimali və Qərbi Avropa ölkələri reytinqin yuxarı hissəsində üstünlük təşkil edir, Cənubi və Şərqi Avropa isə ən aşağı yerlərdədir.
Ölkələr arasında əmək haqqı fərqlərinin səbəbi nədir?
Euronews Business-ə danışan Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) mütəxəssisləri bildirirlər ki, Avropadakı əmək haqqı fərqləri əsasən 3 amilli əks etdirir məhsuldarlıq və iqtisadi struktur, əmək bazarı institutları və yaşayış xərcləri.
Maliyyə və texnologiya kimi yüksək əlavə dəyərli sektorlara malik ölkələr, güclü həmkarlar ittifaqları və kollektiv danışıqlara malik ölkələr kimi daha çox ödəniş etməyə meyllidirlər. Daha yüksək qiymət səviyyələri ümumiyyətlə nominal əmək haqqını da artırır.
Alıcılıq qabiliyyəti baxımından, Avropa üzrə əmək haqqı fərqi nominal rəqəmlərlə müqayisədə azalır.
Alıcılıq qabiliyyəti pariteti (ALP), ölkələr arasında qiymət səviyyələrindəki fərqləri aradan qaldırmaqla müxtəlif valyutaların alıcılıq qabiliyyətini bərabərləşdirən valyuta konvertasiya dərəcələridir. Buradakı rəqəmlər ABŞ dollarına əsaslanır, çünki avro əsaslı ALP məlumatları hələ açıqlanmayıb.
PPP baxımından illik orta ümumi əmək haqqı Slovakiyada 38.118 ilə İsveçrədə 106.532 arasında dəyişir. Almaniya (93.985), Lüksemburq (93.203) və Niderland (92.905) hamısı 90.000-i ötür. Danimarka (88.454) və Norveç (87.722) daha sonra gəlir.
Avropanın ən böyük beş iqtisadiyyatı arasında reytinqlər nominal baxımdan dəyişməz olaraq qalır. Lakin aralarındakı məsafələr dəyişir. Böyük Britaniya 82.329, Fransa 67.273, İtaliya 60.503 və İspaniya 57.517-yə çatır. Türkiyə və Almaniya PPP reytinqində ən böyük qaliblərdir.
Nominal və PPP reytinqləri müqayisə edildikdə, Türkiyə ən böyük irəliləyiş əldə edən ölkədir və sonuncu yerdən 18-ci yerə düşərək doqquz pillə irəliləyib. Almaniya da beş pillə irəliləyərək 7-ci yerdən 2-ci yerə yüksəlib.
Ən çox düşənlər 2-ci yerdən 9-cu yerə düşən İslandiya və 20-ci yerdən 25-ci yerə düşən Estoniyadır.
Orta əmək haqqı hesablamaları əsasən dövlət sektorlarında, seçilmiş sənaye sektorlarında çalışan tam ştatlı işçilərə aiddir. Onlar iqtisadiyyatın əksər hissəsini – istehsal, tikinti, pərakəndə satış, nəqliyyat, maliyyə və digər biznes xidmətləri daxil olmaqla – əhatə edir, lakin kənd təsərrüfatı, dövlət idarəçiliyi, təhsil və səhiyyə sahələrini istisna edir. Şəxsi gəlir vergisi dərəcələri Avropada əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir, bu da xalis əmək haqqının ümumi rəqəmlərdən olduqca fərqli görünə biləcəyi deməkdir.
Mənbə: Euronews
Tərtib etdi: Jalə Əliyeva
Gundelik.az
