Hörmüz boğazının bağlanması ilə benzin və dizel yanacağının qiymətlərinin artması, aviabiletlərin bahalaşması və qlobal faiz dərəcələri arasında birbaşa əlaqə var idi.
Bir çox ölkələr regiondakı neft emalı zavodlarında istehsal olunan digər neft-kimya məhsullarının tədarükü üçün də bu sulardan asılıdır. Bunlara reaktiv yanacaq, dizel yanacağı, gübrə xammalı və mikroçip istehsalı üçün vacib olan helium kimi sənaye məhsulları daxildir.
Xoş xəbər budur ki, 7 apreldə elan edilən atəşkəs münaqişənin daha da alovlanmasının qarşısını alır və gərginliyin azaldılması yolu ilə sülhə yol açır
Buna görə də bazarlar neft və qaz qiymətlərinin 15% düşməsi və fond bazarlarının yüksəlişi ilə müsbət reaksiya verdilər.
Lakin qlobal neft qiymətlərinin düşməsi dərhal neftin qiymətlərinə təsir etmir. Şirkətlər nefti müqavilə qiymətləri ilə aldıqları üçün benzini daha aşağı qiymətə əldə etmələri vaxt apara bilər.
Böyük Britaniyada yerləşən sərvət idarəetmə şirkəti olan Killik & Co-ya görə, bu proses həftələr və ya aylar çəkə bilər.
Eynilə, atəşkəsə baxmayaraq, ərzaq qiymətlərinin düşməsi gözlənilmir; əslində, qarşıdakı aylarda daha da artımlar gözlənilir.
Misal üçün, müharibə başlamazdan əvvəl Böyük Britaniyada ilin sonu üçün gözlənilən ərzaq inflyasiyası 3,2 faiz idi. Bu həftə verilən proqnoza görə, müharibə iki həftə ərzində bitsə belə, ilin sonu üçün ərzaq inflyasiyası yenə də 9-10 faiz civarında olacaq.
Bu, əvvəlki proqnozdan təxminən üç dəfə çoxdur.
Mövcud qiymətləndirməni hesablayan Böyük Britaniya Qida və İçki Federasiyasının baş iqtisadiyyat direktoru Dr. Liliana Danila dedi: “Körfəzdəki enerji infrastrukturunun təmiri bir ilə qədər vaxt apara bilər və buna görə də qida istehsalçıları gübrələrdən və kimyəvi maddələrdən tutmuş qablaşdırma materiallarına qədər geniş çeşiddə məhsulların qiymət artımı ilə üzləşəcəklər.”
Üstəlik, bu həssas dövrdə iqtisadi təsirə qarşı ehtiyatlı olmaq üçün bir çox səbəb var.
İran, ABŞ və İsrailin danışıqların əsasını təşkil edən amillərlə bağlı fərqli fikirləri var. Əsl sınaq üzbəüz danışıqların həqiqətən baş tutub-tutmaması olacaq.
Digər bir məsələ Hörmüz boğazındakı fiziki vəziyyətlə bağlıdır.
Mənbə:BBC
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
