Amerikalı alimlər zamanın ölçülməsində dəqiqliyin zirvəsini təmsil edən yeni atom saatını təqdim ediblər.
Gundelik.az xəbər verir ki, Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutu (NIST) tərəfindən hazırlanmış NIST-F4 adlı saat 100 milyon il ərzində yalnız bir saniyəlik səhv göstərir.
Məlunata görə, bu aydan etibarən institut saatı ilkin tezlik standartı kimi qeydiyyatdan keçmək üçün Beynəlxalq Çəkilər və Ölçülər Bürosuna (BIPM) təqdim edib.
Adi mexaniki və ya rəqəmsal saatlardan fərqli olaraq NIST-F4 sezium atomlarının təbii vibrasiyası əsasında vaxtı ölçür.
Bu atomlar lazer vasitəsilə mütləq sıfıra yaxın temperaturlara qədər soyudulur və sonra fontan kimi hərəkətlə yuxarıya doğru atılır.
Atomlar düşdükcə mikrodalğalı radiasiyadan keçir və müəyyən bir tezlikdə yayılır. Bu enerji keçidləri saatın “gənələrini” yaradır. Bu gənələr saniyədə 9,192,631,770 dəfə baş verir.
NIST Zaman və Tezlik Bölməsinin rəhbəri Liz Donlinin sözlərinə görə, belə atom saatları təkcə saatları deyil, həm də çoxmilyardlarla dollarlıq maliyyə əməliyyatlarından tutmuş GPS peyklərinə qədər kritik sistemləri tənzimləyir.
“Hər gün milyardlarla dəfə istifadə olunan vaxt siqnalları elektron əməliyyatların dəqiq vaxt nişanları üçün çox vacibdir”, – o deyib.
NIST-F4 Amerikanın rəsmi vaxt standartı olan UTC(NIST)-ni idarə edən sistemlərdən biri kimi xidmət edəcək. O, həmçinin qlobal vaxt standartı olan Koordinasiya edilmiş Universal Saat (UTC) sisteminə töhfə verəcək.
Qeyd olunur ki, yeni nəsil saat 1990-cı illərdə hazırlanmış NIST-F1-in davamçısıdır. Lakin 2016-cı ildə bir hərəkətdən sonra köhnə saatın performansı pisləşəndə elm adamları cihazın ürəyini təşkil edən mikrodalğalı boşluğu sıfırdan yenidən qurmağa qərar verdilər.
NIST rəsmiləri vurğulayırlar ki, NIST-F4-ün uğuru ABŞ-nin tezlik standartlarında qlobal liderliyini möhkəmləndirib.
Gundelik.az
