Müharibənin 28-ci gününə qədəm qoyduğu bir vaxtda, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın enerji infrastrukturuna planlaşdırılan hücumları 6 aprelə qədər 10 gün təxirə salaraq, sülh danışıqlarının “çox yaxşı” getdiyini bildirib – İran rəsmiləri ABŞ təklifini “birtərəfli və ədalətsiz” adlandırsalar da.
Pakistan, daha geniş regional münaqişənin qarşısını almaq üçün diplomatik səylər gücləndikcə, Vaşinqton və Tehran arasında mesajlar ötürdüyünü, Türkiyə və Misirin də müharibəyə son qoymaq üçün vasitəçilik səylərini dəstəklədiyini bildirir.
İranda
Hərbi zərbələr və itkilər: ABŞ və İsrail qüvvələri İran şəhərlərini bombalamağa davam edir: İndiyə qədər İranda 1900-dən çox insan həlak olub.
İranın qisası: Tehran İsrail və Küveyt, BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı və İordaniya da daxil olmaqla Körfəz ölkələrinə raket və dronlar atıb.
Tramp son tarixi təxirə salıb: Tramp İranın enerji stansiyalarına planlaşdırılan hücumları 6 aprel Şərq vaxtı ilə saat 20:00-a (7 aprel GMT saat 00:00) qədər dayandırıb və danışıqların “çox yaxşı getdiyini” bildirib.
Danışıqlar və tələblər: İran ABŞ-ın təklifini “birtərəfli və ədalətsiz” adlandırıb və beş müzakirə olunmayan tələbi olduğunu bildirib.
Qəbuledilməz tələblər: İranın müharibə üçün təzminat və Hörmüz boğazı üzərində İranın suverenliyinin davam etməsini əhatə edən beş maddəlik təklifi Ağ Ev üçün qəbuledilməz hesab olunur.
Sözlər üzərində hərəkətlər: Tehrandan reportaj verən Məhəmməd Vall bildirib ki, iranlılar danışıqlarda irəliləyiş iddialarına deyil, davam edən hücumlara diqqət yetirirlər və davam edən zərbələri Vaşinqtonun razılaşmaya ciddi yanaşmadığının əlaməti kimi görürlər.
İsrail Tehrana hücum etdi: İsrail ordusu bildirib ki, qüvvələri cümə günü səhər tezdən “Tehranın mərkəzində” İran isteblişmentinin “infrastrukturuna yönəlmiş genişmiqyaslı hücumlar dalğası” həyata keçirib.
Müharibə diplomatiyası
Diplomatik səylər: Misir və Pakistan rəsmiləri bildiriblər ki, vasitəçilər iranlılar və amerikalılar arasında, bəlkə də bu həftəsonu Pakistanda mümkün olan şəxsən danışıqlar üçün təkid edirlər.
Körfəzdə
Birbaşa hücumlar və ələ keçirmələr: İranın davamlı olaraq raket və dronlar atması səbəbindən qonşu Körfəz dövlətləri demək olar ki, hər gün bombardmanlarla üzləşir.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri: Əbu-Dabidə ələ keçirilən mərmidən yaranan qalıqlar iki nəfərin ölümünə, üç nəfərin yaralanmasına səbəb olub. Ölən iki nəfər Hindistan və Pakistandan olub. Yaralananlardan ən azı biri də Hindistandan olub.
Küveyt: Küveyt Milli Qvardiyası dəfələrlə dron və raketləri ələ keçirib, hava hücumları sirenləri və partlayışlar müntəzəm hal alıb.
ABŞ-da
Silah təchizatında gərginlik: Davam edən müharibə ABŞ hərbi təchizatını uzadır və administrasiya əvvəlcə Ukrayna üçün nəzərdə tutulmuş hava hücumundan müdafiə raketlərinin Yaxın Şərqə yönləndirilməsinin olub-olmadığını düşünür.
Vaşinqtonda diplomatik görüşlər: Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman bin Casim Əl-Tani təhlükəsizlik əməkdaşlığı və regional müdafiə strategiyalarını müzakirə etmək üçün ABŞ Müdafiə Naziri Pit Heqsetlə görüşmək üçün Vaşinqtona səfər edib.
Artan narazılıq və benzin qiymətləri: Müharibə Trampın təsdiq reytinqlərinə mənfi təsir göstərir, yanacaq qiymətlərinin artması daxili təzyiqi artırır və Fox News sorğusu göstərir ki, 64 faiz onun İran müharibəsini idarə etməsini bəyənmir, yalnız 36 faizi təsdiqləyir.
Sosial mediaya keçid: Müharibənin ənənəvi televiziya yayımına inam azaldıqca, bəzi amerikalılar xəbərləri üçün getdikcə alqoritmlə idarə olunan sosial media yayımlarına müraciət edir və əsas medianın əsas məqamlarına zidd fikirlər axtarırlar.
İsraildə
İsrail ordusu daha çox əsgər axtarır: Hərbçilər bildirib ki, Livanın cənubunda qüvvələr “bufer zonası” yaratmaq üçün Hizbullahla döyüşür.
İsrail müxalifət lideri hökumətə hücum edir: Müxalifət lideri və keçmiş baş nazir Yair Lapid hökuməti ordunu strategiya və ya kifayət qədər əsgər olmadan çoxcəbhəli müharibəyə göndərməklə İsraili “təhlükəsizlik fəlakətinə” aparmaqda günahlandırdı.
Livanda İsrail əsgərləri öldürüldü: İsrail ordusu son günlərdə əraziləri işğal etməyə və kəndləri və şəhərləri ələ keçirməyə çalışan cənubi Livanda iki əsgərin ölümünü elan etdi.
İraqda, Livanda, Yəməndə
Beyrutda partlayışlar: Livan mediası cümə günü səhər Beyrutun cənub ətraflarına İsrailin hücumu barədə məlumat verdi.
ABŞ-ın İraq bazalarına hava hücumları: ABŞ İraqın Ənbar əyalətindəki Habbaniya bazasına zərbələr endirdi, beş-yeddi İraq əsgəri öldü və 23 nəfər yaralandı.
Neft ixracı: Hörmüz boğazının bağlanması İraqın neft ixracının 70 faizdən çox azalmasına səbəb oldu.
Artan itkilər: Livanda İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayı hazırda 1116 nəfərə çatıb.
İlhaq qorxusu: Livan Baş naziri Nəvaf Salam Birləşmiş Millətlər Təşkilatını Litani çayının cənubundakı Livan ərazisinin İsrail tərəfindən “ilhaq edilmə riski” barədə xəbərdar etdi.
Neft bazarları
Dünya Bankı müharibəyə “miqyaslı” cavab verəcək: Dünya Bankı, inkişaf etməkdə olan bazar ölkələrinə “miqyaslı” cavab verməyə hazır olduqlarını bildirib.
Rusiya nefti Filippinə çatdı: AFP xəbər agentliyinin məlumatına görə, ölkə milli fövqəladə vəziyyət elan etdikdən sonra 700.000 bareldən çox Rusiya xam nefti daşıyan gəmi Filippinə çatıb.
Regional narahatlıqlar: ACLED analitiki Pearl Pandya “Əl-Cəzirə”yə bildirib ki, Cənubi Asiya ölkələri regiondan çox asılıdır və İran hökumətinin çökməsini və ya Körfəz iqtisadiyyatlarının qeyri-sabitləşməsini istəmirlər.
Mənbə:Aljazeera.com
Tərtib etdi:Məhəmməd Nəzərov
Gundelik.az
