ABŞ hökuməti Çin texnologiya nəhəngi Alibaba və elektrik avtomobili istehsalçısı BYD də daxil olmaqla bir neçə iri Çin şirkətini Çin ordusu ilə əlaqəli olduğu iddia edilən şirkətlər siyahısına daxil edib.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin hazırladığı bu siyahının məqsədi Amerika təşkilatlarını həmin Çin şirkətləri ilə iş görməyin mümkün riskləri barədə xəbərdar etməkdir. Lakin siyahıya daxil edilmələri onların dərhal sanksiyaya məruz qalacağı anlamına gəlmir.
Çinin ABŞ-dakı səfirliyi BBC-yə bildirib ki, bu siyahı “ayrı-seçkilik xarakteri daşıyır” və Çin şirkətlərinin xaricdə fəaliyyət göstərərkən qanunlara ciddi şəkildə əməl etdiyini vurğulayıb.
BBC BYD və siyahıda olan digər şirkətlərdən münasibət öyrənməyə çalışıb. Alibaba isə ayrıca açıqlamasında bildirib ki, onların bu siyahıya salınması üçün heç bir əsas yoxdur.
“Section 1260H” adlanan siyahı bazar ertəsi Federal Reyestrdə dərc olunub və Çinin ən böyük şirkətlərindən bəzilərini əhatə edir. Bu addım Vaşinqton və Pekin arasında gərginliyi daha da artıra bilər.
Pentaqonun siyahısında ABŞ bazarında birbaşa və ya dolayısı ilə kommersiya fəaliyyəti göstərən 80-dən çox “Çin hərbi şirkəti” yer alır.
Bu şirkətlərin bir qismi elektrik avtomobilləri və süni intellekt kimi sahələrdə böyük Amerika şirkətləri ilə birbaşa rəqabət aparır.
Məsələn, avtomobillərini ABŞ-a ixrac etməsə də, BYD bu ilin əvvəlində Tesla-nı geridə qoyaraq dünyanın ən böyük elektrik avtomobili istehsalçısına çevrilib.
Nanyang Texnologiya Universitetinin siyasət analitiki Stefanie Kam hesab edir ki, Pekin bu addımı “iqtisadi məhdudlaşdırma siyasətinin bir forması” kimi qiymətləndirəcək.
Onun fikrincə, Çin buna cavab olaraq qarşılıqlı sanksiyalar tətbiq edə, Amerika şirkətlərini öz qara siyahısına sala və ya diplomatik etiraz addımları ata bilər.
Siyahıya əsasən, Alibaba, BYD və texnologiya nəhəngi Baidu Çin müdafiə fəaliyyətlərinə xidmət edən hərbi-mülki əməkdaşlıq proqramlarında iştirak etməkdə ittiham olunurlar.
Stefanie Kam bildirib ki, ABŞ bu şirkətləri Çin ordusu ilə konkret müqavilələr bağladıqlarına dair açıq sübutlara görə deyil, dövlət proqramlarında iştirak etdiklərinə görə hədəfə almış kimi görünür.
Alibaba-nın nümayəndəsi isə belə deyib:
“Alibaba nə Çin hərbi şirkətidir, nə də hərbi-mülki inteqrasiya strategiyasının bir hissəsidir.”
Şirkət əlavə edib ki, onların fəaliyyəti barədə yanlış təsəvvür yaratmaq cəhdlərinə qarşı bütün hüquqi vasitələrdən istifadə ediləcək.
Baidu-nun nümayəndəsi də şirkətin siyahıya salınması üçün “heç bir inandırıcı əsasın olmadığını” bildirib və adlarının siyahıdan çıxarılması üçün bütün mümkün hüquqi addımları atacaqlarını qeyd edib.
Siyahıya daxil edilən digər Çin şirkətləri arasında elektrik avtomobili istehsalçısı Nio və təyyarə istehsalçısı Comac da var.
Bundan əvvəl siyahıya əlavə edilmiş Tencent, Huawei, dron istehsalçısı DJI və batareya istehsalçısı CATL də həmin siyahıda qalır.
2019-cu ildə Vaşinqton milli təhlükəsizlik narahatlıqlarını əsas gətirərək ABŞ şirkətlərinin Huawei ilə əməkdaşlığını qadağan etmişdi.
Huawei isə öz avadanlıqlarının təhlükəsizlik riski yaratdığı iddialarını rədd edir və Çin hökumətindən müstəqil fəaliyyət göstərdiyini bildirir.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
