Bitki mənşəli südlər bir çox yemək və isti içkilərdə heyvan mənşəli südü əvəz edir. Lakin onların qida dəyəri, dadı və ətraf mühitə təsiri bir-birindən fərqlənir.
Mütəxəssislərin fikrincə, seçim edərkən məhsulun tərkibinə, xüsusilə kalsium, B12 vitamini və yodla zənginləşdirilib-zənginləşdirilmədiyinə diqqət etmək lazımdır.
Zülal baxımından: soya və noxud südü
Qəhvə üçün: yulaf südü
Ətraf mühitə təsiri baxımından: soya, yulaf və noxud südü
Ən az kalorili: badam südü
5 yaşdan kiçik uşaqlar üçün: düyü südündən uzaq durmaq tövsiyə olunur
Soya südü
Soya südü qida dəyərinə görə inək südünə ən yaxın bitki mənşəli alternativlərdən biridir. Tərkibində əhəmiyyətli miqdarda zülal var, doymuş yağ nisbəti isə aşağıdır.
Soyanın meşələrin qırılması ilə əlaqələndirilməsinə baxmayaraq, dünyada yetişdirilən soyanın böyük hissəsi heyvan yemi kimi istifadə olunur.
Yulaf südü
Kremli quruluşuna görə xüsusilə qəhvə və digər isti içkilər üçün əlverişlidir. Lakin zülal baxımından soya və noxud südündən geri qalır və bəzi növləri daha çox kalori və sərbəst şəkər ehtiva edir.
Bununla yanaşı, yulaf südünün torpaq, su və istixana qazlarına təsiri inək südü ilə müqayisədə xeyli aşağıdır.
Badam südü
Badam südünün kalorisi, zülalı və doymuş yağ miqdarı adətən aşağı olur. Dadı qoz-fındığı xatırladır və məhsulun tərkibindəki badam miqdarından asılı olaraq qatılığı dəyişə bilər.
Lakin badam yetişdirilməsi digər bəzi bitkilərlə müqayisədə daha çox su tələb edir.
Düyü südü
Düyü südü daha şirin və duru olur. Zülal baxımından zəifdir və bəzi məhsullarda şəkər və kalori miqdarı yüksəkdir.
Mütəxəssislər düyü içkilərini 5 yaşdan kiçik uşaqlara tövsiyə etmirlər. Bunun səbəbi düyünün digər taxıllarla müqayisədə daha çox arsenik qəbul edə bilməsidir.
Düyü südünün ətraf mühitə təsiri də soya, badam və yulaf südü ilə müqayisədə daha yüksək olur.
Noxud südü
Noxud südü sarı noxuddan alınan zülaldan hazırlanır. Kremli və yüngül şirin dada malikdir.
Tərkibindəki zülal miqdarı inək südünə yaxın olur və doymuş yağ nisbəti aşağıdır. Bu səbəbdən həm süd məhsullarından uzaq duran, həm də soya allergiyası olan insanlar üçün uyğun seçim hesab edilir.
Noxud südünün su tələbatı və istixana qazı emissiyası da nisbətən aşağıdır.
Bitki mənşəli süd seçərkən nəyə diqqət etməli?
Heyvan südünü tamamilə əvəz edirsinizsə, qida baxımından zənginləşdirilmiş məhsullara üstünlük vermək vacibdir. Mütəxəssislər kalsium, B12 vitamini və yodla zənginləşdirilmiş bitki mənşəli südləri seçməyi tövsiyə edirlər.
Ümumilikdə, zülal və qida dəyəri baxımından soya və noxud südü, qəhvə üçün isə yulaf südü daha əlverişli seçimlər hesab olunur. Ətraf mühitə təsir baxımından isə bitki mənşəli südlərin hamısı inək südündən daha aşağı göstəricilərə malikdir.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
