Səs batması çox vaxt soyuqdəymə, səsin həddindən artıq istifadəsi və ya reflü səbəbindən yaranır. Lakin 4 həftədən uzun davam edən və ya təkrarlanan səs dəyişiklikləri mütləq araşdırılmalıdır. Xüsusilə siqaret istifadəsi, nəfəs alma və udma çətinliyi, boyunda kütlə kimi əlamətlər varsa, həkimə müraciət gecikdirilməməlidir.
Səs batması səsin əvvəlkindən fərqli, daha boğuq, xırıltılı, nəfəsli və ya zəif çıxmasıdır. Buna səs tellərində şişkinlik, qıcıqlanma, hərəkət pozğunluğu və struktur dəyişiklikləri səbəb olur.
Ən çox rast gəlinən səbəblər arasında yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyaları, səsin uzun müddət və yüksək səslə istifadəsi, reflü, allergiya və siqaret yer alır. Bundan başqa, səs tellərində düyün, polip və kistalar da səs batmasına səbəb olur. Daha nadir hallarda isə bəzi nevroloji xəstəliklər və qırtlaq nahiyəsindəki şişlər səs dəyişikliyi yaradır.
4 həftədən uzun davam edirsə, diqqətli olun
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, infeksiyadan sonra yaranan səs batmasının tədricən yaxşılaşması gözlənilir. 4 həftə ərzində keçməyən, təkrarlanan və ya getdikcə artan səs batmasının səbəbi araşdırılmalıdır.
Xüsusilə aşağıdakı risklər və əlamətlər varsa, 4 həftə gözləmək lazım deyil:
Siqaret istifadəsi
Boyunda kütlə
Nəfəs almaqda çətinlik
Udma çətinliyi
Danışarkən və ya udarkən ağrı
Qanlı bəlğəm
Getdikcə artan səs dəyişikliyi
Reflü də səs batmasına səbəb ola bilər
Mədə möhtəviyyatının qida borusundan yuxarı qalxaraq qırtlağa çatması səs tellərini qıcıqlandırır. Bu zaman xüsusilə səhərlər səs batması, tez-tez boğazı təmizləmək ehtiyacı və öskürək müşahidə olunur.
Səsin düzgün istifadəsi də vacibdir. Müəllimlər, çağrı mərkəzi əməkdaşları, sənətçilər, vəkillər, tibb işçiləri və gün ərzində uzun müddət danışan şəxslərdə səs problemləri daha çox görülür.
Səs sağlamlığını qorumaq üçün kifayət qədər maye qəbul etmək, uzun müddət yüksək səslə danışmamaq, qışqırmaqdan çəkinmək və səsi lazım olduqda dincəltmək tövsiyə olunur. Davamlı boğaz təmizləmək vərdişi də səs tellərini qıcıqlandırır.
Ani başlayan və xüsusilə intensiv səs istifadəsindən sonra yaranan ciddi səs itkisi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Uzun müddət davam edən və səbəbi bilinməyən səs batmasının arxasında hansı problemin dayandığını müəyyənləşdirmək üçün həkim müayinəsi və lazım gəldikdə qırtlaq və səs tellərinin görüntülənməsi aparılır.
Mənbə:CNN Türk
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
