İş həyatının böyük hissəsi elektron məktublara cavab vermək, videokonfranslarda iştirak etmək və masa arxasında oturmaqla keçir.
Lakin bu vərdiş sağlamlığa zərər verə bilər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, uzun müddət oturaq qalmaq artıq çəki, ürək xəstəlikləri və 2-ci tip diabet riskini artırır.
Ekrandan fasilə verməyin faydalı olduğu məlumdur. Ancaq məhsuldarlığı qoruyaraq nə qədər tez-tez ayağa qalxıb hərəkət etməyin daha faydalı olduğu indiyədək tam aydın deyildi.
British Journal of Sports Medicine jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərib ki, hər saat beş dəqiqəlik fasilə verərək gəzmək — yəni “hərəkət qəlyanaltıları” etmək — rifahı artırmaq və iş səmərəliliyini qorumaq üçün ən yaxşı və ən praktik üsuldur.
Məhsuldarlıq, əhval və diqqət artır
Araşdırmanın rəhbəri, Kolumbiya Universitetinin tədqiqatçısı Keith Diaz BBC News-a bildirib ki, bu gün böyüklərin əksəriyyəti oyaq vaxtlarının təxminən dörddə üçünü oturaq vəziyyətdə keçirirlər.
Onun sözlərinə görə, “az oturun, daha çox hərəkət edin” tövsiyəsi doğru olsa da, insanların bunun nə qədər və hansı tezlikdə edilməli olduğunu bilməyə ehtiyacı var.
Diaz deyib:
“Yaxşı xəbər budur ki, hər saat beş dəqiqəlik gəzinti əhvalı yaxşılaşdırmaq və yorğunluğu azaltmaq üçün kifayətdir. İnsanlar da bunu real və tətbiq edilə bilən hesab etdilər.”
11 mindən çox əməkdaş üzərində araşdırma
Columbia University tərəfindən aparılan araşdırmada ABŞ-da çalışan 11 mindən çox işçi iştirak edib. Onların əksəriyyəti ofis işlərində çalışır və gündə 8–9 saat işləyirdi.
İlk həftə iştirakçılar adi iş rejimlərini davam etdirib və hər gün yorğunluq səviyyələri, əhvalları və iş performansları ilə bağlı sorğular doldurublar.
Növbəti iki həftə ərzində isə onlardan:
hər 30 dəqiqədən bir,
hər saatdan bir,
və ya hər iki saatdan bir
beş dəqiqəlik gəzinti fasilələri vermələri istənilib. Sonra yenidən eyni sorğular aparılıb.
Nəticələr göstərib ki:
Hər 30 dəqiqədən bir gəzmək əhvalı yaxşılaşdırır və yorğunluğu azaldır, lakin iş axınını pozur.
Hər iki saatdan bir gəzmək ümumiyyətlə gəzməməkdən daha yaxşıdır.
Ən yaxşı nəticə isə hər saat beş dəqiqə gəzməklə əldə olunub. Bu üsul məhsuldarlığı, diqqəti və əhvalı ən çox yaxşılaşdıran, eyni zamanda iş prosesinə mane olmayan variant hesab edilib.
Hərəkət fasilələri işə mane olmur
Diaz bildirib ki, uzun müddət oturmaq vərdişindən qurtulmaq çətindir. Araşdırmada iştirak edən bəzi əməkdaşlar rəhbərlərinin və ya iş yoldaşlarının fasilələrə necə yanaşacağından narahat olduqlarını deyiblər.
Lakin onun fikrincə:
“Bu, ilk baxışda qəribə görünsə də, hərəkət fasilələri əslində iş performansını artıra bilər. Onlar diqqəti, yaddaşı və qərarvermə qabiliyyətini yaxşılaşdırır, insanın özünü daha rahat və gümrah hiss etməsinə kömək edir.”
O əlavə edib ki, gəzmək əlavə xərc tələb etmir və işi tam dayandırmaq mənasına gəlmir. Məsələn:
telefon danışığı zamanı otaqda gəzmək,
gəzərək iclas keçirmək,
ofisdə və ya açıq havada qısa yürüş etmək
asan tətbiq oluna bilən üsullardır.
Ürək mütəxəssisinin rəyi
Emily McGrath, British Heart Foundation-un baş ürək tibb bacısı, araşdırmanın nəticələrini müsbət qiymətləndirib.
Onun sözlərinə görə:
“Gündəlik həyata əlavə edilən sadə hərəkətlər ümumi sağlamlığın yaxşılaşmasına kömək edir.”
Bununla belə, o vurğulayıb ki, araşdırma iştirakçıların öz məlumatlarına əsaslanıb və qısa müddətli olub. Buna görə də ürək sağlamlığına uzunmüddətli təsirləri təsdiqləmək üçün daha geniş və uzun araşdırmalara ehtiyac var.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
