Yeni bir araşdırmaya görə , Parkinson xəstəliyi tək bir xəstəlik olmaya bilər; bunun əvəzinə, fərqli müalicə tələb edən bir neçə bioloji cəhətdən fərqli vəziyyətdən ibarət ola bilər. Belçikadakı Vlaams Institut voor Biotechnologie və KU Leuven tədqiqatçıları Parkinson xəstəliyini iki əsas qrupa və beş alt qrupa təsnif etmək üçün meyvə milçəyi modellərində maşın öyrənməsindən istifadə etdilər.
Hərəkət pozğunluqları və mütərəqqi nevroloji geriləmə kimi simptomları özündə birləşdirən Parkinson xəstəliyi çox vaxt tək bir xəstəlik kimi müalicə olunur. Lakin, xəstəlik müxtəlif genlərdəki mutasiyalardan qaynaqlana bilər və bu mutasiyaların hər biri beyinə fərqli təsir göstərə bilər. Bu, effektiv müalicənin hazırlanmasını çətinləşdirir. Tək bir bioloji yolu hədəf alan dərman bəzi xəstələrə fayda verə bilər, lakin digərlərində təsirsiz ola bilər.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, Parkinson xəstəliyi ilə əlaqəli ölüm və əlillik nisbətləri sürətlə artır. Təşkilat 2019-cu ildə dünyada 8,5 milyondan çox insanın bu xəstəliyə yoluxduğunu təxmin edib. Tədqiqat qrupunun rəhbəri Patrik Verstreken dedi: “Klinik həkimlər və ya xəstələr xəstəliyə baxdıqda klinik simptomları görürlər və Parkinson xəstələrini bir yerə toplayırlar. Lakin molekulyar səviyyəyə baxdıqda görürsünüz ki, xəstələr alt kateqoriyalara bölünür. Bu vacibdir, çünki Parkinsondakı bütün molekulyar disfunksiyaları hədəf alan tək bir dərman yoxdur.”Bu fərqləri araşdırmaq üçün tədqiqatçılar Parkinson xəstəliyi ilə əlaqəli 24 fərqli gen mutasiyasını daşıyan meyvə milçəklərindən istifadə etdilər. Milçəklərin davranışı zamanla izlənildi və daha sonra kompüter analizi istifadə edilərək nümunələr müəyyən edildi.
Tədqiqatın ilk müəllifi Natali Kaempf bildirib ki, “Biz müəyyən bir mutasiyanın heyvan modelimizə necə təsir edəcəyi barədə heç bir qərəzli fikir olmadan işlədik. Biz xəstəliyə səbəb olan 24 fərqli gendə mutasiya daşıyan heyvanları götürdük və zamanla onların davranışlarını izlədik.”
Nəticələr göstərdi ki, Parkinson xəstəliyinin müxtəlif genetik variantları təbii olaraq fərqli qruplara ayrılır. Bu, hər qrup üçün spesifik biomarkerlərin müəyyənləşdirilməsinə və müəyyən xəstə qruplarını hədəf alan dərmanların hazırlanmasına kömək edə bilər.
Verstreken dedi: “Bu alt qruplar sayəsində artıq spesifik mutasiyaları olan xəstə qruplarına baxa, onlara xas biomarkerləri axtara və hər qrupa uyğun dərmanlar hazırlaya bilərik.”
Mənbə:Euronews
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
