ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İranla razılaşma əldə olunana qədər ABŞ İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı qaldırmayacaq. Bu açıqlama ABŞ-İran arasında müharibəni dayandırmaq üçün yeni danışıqların olub-olmayacağı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik fonunda verilib.
Tramp özünün Truth Social platformasında yazıb ki, bir həftə əvvəl başlayan blokada “İranı tamamilə məhv edir” və ABŞ bu qarşıdurmada “böyük fərqlə qalib gəlir”.
Bu açıqlamalar, ABŞ və İran arasında müvəqqəti atəşkəsin çərşənbə günü bitməsinə az qalmış səsləndirilib. Lakin Pakistanda keçirilməsi planlaşdırılan sülh danışıqlarının ikinci mərhələsinin baş tutub-tutmayacağı hələ dəqiq deyil.
ABŞ nümayəndə heyətinə rəhbərlik etməsi gözlənilən vitse-prezident JD Vance hələ Vaşinqtondan yola düşməyib. İran isə danışıqlarda iştirak edib-etməyəcəyi barədə qərar vermədiyini bildirib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) məlumatına görə, blokada başlayandan bəri 27 gəmi geri dönməyə və ya İran limanlarına qayıtmağa məcbur edilib. Bundan əlavə, ABŞ qüvvələri ilk dəfə olaraq blokadanı yarmağa çalışan İran bayraqlı yük gəmisini ələ keçirib.
Tehran bu addımı “dəniz quldurluğu” adlandıraraq, bunu kövrək atəşkəsin pozulması kimi qiymətləndirib və cavab verəcəyini bildirib.
Eyni zamanda, İran da Strait of Hormuz üzərində öz blokadasını tətbiq edir. Bu strateji su yolu qlobal enerji daşımaları üçün həyati əhəmiyyət daşıyır və son hadisələr nəticəsində dünya enerji qiymətləri kəskin artıb.
Tramp isə İranın atəşkəsi pozduğunu iddia edərək, “güllə atmağa qərar verdilər” deyə bildirib.
Danışıqların ilk raundundan sonra JD Vance qeyd etmişdi ki, İran ABŞ-ın şərtlərini qəbul etməyə hazır deyil. İran Xarici İşlər Nazirliyi isə Vaşinqtonu “həddindən artıq tələblərdən” çəkinməyə çağırıb.
İkinci raund danışıqların taleyi həlledici məqamda olsa da, Pakistanda – xüsusilə paytaxt İslamabadda – hazırlıqlar artıq başlayıb. Görüşün keçiriləcəyi hotellərdə boşaltma işləri aparılır, yollar bağlanır və təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilir.
Hazırda əsas sual budur: tərəflər danışıqlar masasına qayıdacaq, yoxsa regionda gərginlik daha da artacaq.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
