ABŞ rəsmilərinin “Washington Post”a və Cənubi Koreya KİV-lərinə verdiyi məlumata görə, ABŞ Cənubi Koreyada yerləşdirilmiş raketdən müdafiə sisteminin bəzi hissələrini Yaxın Şərqə köçürür.
Bu qərar ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinin 12-ci günündə ortaya çıxıb. Bundan əvvəl yayılan xəbərlərə görə, İran İordaniyada yerləşən THAAD (Terminal High-Altitude Area Defense) sisteminə aid əsas radarı məhv edib.
THAAD sistemi ilk dəfə 2017-ci ildə Cənubi Koreyada yerləşdirilmişdi və məqsədi nüvə silahına malik Şimali Koreyadan gələn təhlükələrdən qorunmaq idi.
Bu addım Cənubi Koreyada qəzəb və etirazlara səbəb olub, çünki bəzi insanlar bunun ölkəni daha böyük hədəfə çevirəcəyindən qorxur. Çin isə bunun regionda sabitliyi poza biləcəyini bildirib.
Bu həftənin əvvəlində Washington Post iki rəsmi mənbəyə istinad edərək THAAD sisteminin bəzi hissələrinin artıq Yaxın Şərqə köçürüldüyünü yazıb.
Bu xəbərlər ABŞ və İsrailin İrana zərbələr endirdiyi, İranın isə İsrail və ABŞ-ın regiondakı hərbi bazalarına dronlar və ballistik raketlərlə cavab verdiyi bir vaxtda yayılıb.
İranın nə qədər raketə sahib olduğu tam məlum deyil. New York Times hesablamasına görə, İran indiyə qədər 500-dən çox ballistik raket atıb.
Onların çoxu zərərsizləşdirilsə də, bu qədər çox raketin eyni vaxtda atılması ABŞ-ın hərbi müdafiə ehtiyatlarını gərgin vəziyyətə sala bilər. Analitiklər hesab edir ki, İran uzunmüddətli yıpratma müharibəsinə hazırlaşır və bu müharibə Yaxın Şərqin daha çox ölkəsini, o cümlədən ABŞ müttəfiqlərini də cəlb edə bilər.
Bu səbəbdən THAAD sistemi ABŞ müdafiə sistemini gücləndirmək üçün çox vacib sayılır. Bu sistem yüksək hündürlükdə uçan raketləri vurmaq üçün xüsusi hazırlanıb.
Bu ayın əvvəlində yayılan xəbərlərdə İranın hücumu nəticəsində İordaniyada yerləşən THAAD sisteminə aid 300 milyon dollar dəyərində radarın məhv edildiyi bildirilirdi.
ABŞ şirkəti Lockheed Martin tərəfindən istehsal olunan bu sistemə aşağıdakılar daxildir:
6 raket buraxılış qurğusu
hər qurğuda 8 ədəd raket
hədəfi aşkar edən güclü radar sistemi
Bu sistem qısa və orta mənzilli ballistik raketləri məhv edə bilir. O, “hit-to-kill” texnologiyasından istifadə edir, yəni raket düşmən raketini partlayışla deyil, kinetik zərbə ilə məhv edir.
THAAD raketi çox yüksək hündürlükdə, hətta Yer atmosferindən kənarda hədəfi vurmağa qadirdir. Bu xüsusiyyət Cənubi Koreyada xüsusilə vacib hesab olunurdu, çünki nüvə başlıqlı raketləri havada məhv etmək mümkün olur.
Bir THAAD sistemi (batareya) təxminən 1 milyard dollara başa gəlir və onun işləməsi üçün təxminən 100 nəfərlik heyət lazımdır.
ABŞ dünyada cəmi 8 belə sistem işlədir. Onlardan:
2-si Yaxın Şərqdə (İsrail və İordaniyada)
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı isə birlikdə 3 sistemə sahibdir.
Cənubi Koreyadan sistemin köçürülməsi ABŞ rəsmisinə görə **“ehtiyat tədbiri”**dir. Lakin bəzi analitiklər hesab edir ki, bu addım ABŞ-ın Yaxın Şərqdə raketdən müdafiə sistemlərini çox intensiv istifadə etdiyini göstərir.
Cənubi Koreya mediası, o cümlədən SBS və Yonhap, artıq THAAD buraxılış qurğularının Seulun cənubundakı Seongju hava bazasından çıxarıldığını yazır.
Cənubi Koreya prezidenti Lee Jae-myung isə bildirib ki, Seul bu silahların ölkədən çıxarılmasına etiraz edib.
O, hökumət iclasında belə deyib:
“Son günlər Koreyada yerləşən ABŞ qüvvələrinin bəzi silahları – artilleriya batareyaları və hava hücumundan müdafiə sistemlərini – ölkədən çıxarması barədə mübahisələr var. Biz etirazımızı bildirmişik, amma reallıq budur ki, mövqeyimizi tam şəkildə qəbul etdirə bilmirik.”
Bunun Koreyanın müdafiə strategiyasına təsiri barədə sual veriləndə o belə cavab verib:
“Əminliklə deyə bilərəm ki, bu, deterrensiya (caydırıcılıq) strategiyamıza mane olmayacaq.”
Analitiklərin fikrincə, bu bəyanat Seulun təhlükəsizliklə bağlı real narahatlığını göstərən nadir açıq etirazdır.
Digər ölkələrin reaksiyası
Çinin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Guo Jiakun bildirib ki, Çin ABŞ-ın Cənubi Koreyada THAAD yerləşdirməsinə qarşı mövqeyini dəyişməyib.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
