Yeni tədqiqatlara görə, hava çirkliliyinə daha çox məruz qalan insanlarda Alzheimer xəstəliyinə tutulma riski daha yüksəkdir.
Hava çirkliliyinə məruz qalma Alzheimer xəstəliyi, eləcə də hipertoniya, insult və depressiya kimi ümumi xroniki xəstəliklər üçün məlum risk faktorudur.
Bu xroniki xəstəliklər də Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqələndirilir; lakin əvvəllər hava çirkliliyinin bu xroniki xəstəliklərə səbəb olub-olmadığı və nəticədə demensiyaya səbəb olub-olmadığı, yoxsa bu xəstəliklərin hava çirkliliyinin yaratdığı beyin zədələnməsini daha da ağırlaşdırıb-artırmadığı məlum deyildi.
ABŞ-dakı Emory Universitetinin tədqiqatçıları 2000-2018-ci illər arasında 65 və daha yuxarı yaşda olan 27 milyondan çox insanın məlumatlarını təhlil ediblər; bu dövrdə təxminən 3 milyon insana Alzheimer xəstəliyi diaqnozu qoyulub.
Onlar həmçinin üç ümumi komorbidliyin – hipertoniya, insult və depressiyanın – Alzheimer xəstəliyinin başlanğıcında rol oynayıb-oynamadığını araşdırmaq üçün onların yükünü araşdırdılar.
Tədqiqatçılar bu nəticələri iştirakçıların yaşadıqları yerdən asılı olaraq məruz qaldıqları incə hissəcik maddələrinin (PM₂.₅) səviyyələri ilə müqayisə etdilər.
Xırda hissəcik maddələri təhlükəlidir, çünki ağciyərlərə və qan dövranına dərin nüfuz edə bilər. Əsas mənbələrə nəqliyyat vasitələrinin işlənmiş qazları, elektrik stansiyaları, sənaye fəaliyyətləri, meşə yanğınları və evlərdə odun və ya qazıntı yanacaqlarının yandırılması daxildir. Araşdırmaya görə, hava çirkliliyi beyinə digər xroniki xəstəliklər vasitəsilə deyil, birbaşa zərər verir.
Hava çirkliliyi ilə Alzheimer xəstəliyi arasındakı əlaqə əvvəllər insult keçirmiş insanlarda daha güclü idi.
Mənbə.Euronews.com
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
