Bəzən bir evin divarları təkcə daşdan hörülmür – o divarların içində xatirələr yaşayır, səslər əks-səda verir, illərin izi görünməz şəkildə qalır. Bir torpaq parçası isə sadəcə sərhədlərlə ölçülmür; o, insanın keçmişi, bu günü və bəzən də gələcəyi ilə bağlanır. Elə buna görə də əmlak üstündə yaranan mübahisələr çox vaxt kağız üzərində deyil, qəlbin dərinliyində baş verir.
İnsanlar mülkiyyət uğrunda mübarizə apararkən əslində çox vaxt itirdiklərinin fərqinə varmır – bir söz, bir münasibət, bir bağ… Halbuki hər qarşıdurmanın içində görünməyən bir ehtimal da var: barışmaq, anlamaq və bölüşərək yüngülləşmək. Bu ehtimalı gerçəyə çevirən isə nə qanunların sərt dili, nə də qərarların kəskin hökmüdür. Bu, dialoqun səssiz gücüdür.
Gundelik.az xəbər portalı olaraq bu dəfə yolumuzu məhz bu səssiz gücün ünvanına – Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatına saldıq. Burada mübahisələr yalnız həll edilmir, həm də dinlənilir; tərəflər yalnız danışmır, həm də anlaşılır.
Təşkilatın rəhbəri Aqil Əsgərov ilə söhbətimiz isə adi bir müsahibədən daha çox, bir həqiqətin xatırladılması oldu: bəzən ən böyük mülkiyyət insanın qazandığı deyil, qoruyub saxladığı münasibətlərdir.
Aqil müəllim, əmlak mübahisələri niyə bu qədər çətin və həssas olur?
– Çünki əmlak məsələsi yalnız maddi deyil, eyni zamanda emosional məsələdir. Burada miras, zəhmət, ailə bağları, şəxsi maraqlar – hamısı bir araya gəlir. Bu səbəbdən tərəflər çox vaxt emosiyalarla qərar verir və mübahisə dərinləşir.
Belə hallarda mediasiya nəyi dəyişir?
– Mediasiya mübahisənin istiqamətini dəyişir. Biz tərəfləri qarşı-qarşıya qoymuruq, əksinə, onları eyni masa ətrafında birləşdiririk. Burada məqsəd qalib gəlmək deyil, hər iki tərəfin qazandığı bir həll tapmaqdır.
Məhkəmə qərar verir, mediasiya isə razılaşdırır.
“Barışıqla qazanmaq” ifadəsini necə izah edərdiniz?
– Çox sadə. Əgər tərəflər razılaşma ilə ayrılırsa, hər iki tərəf özünü qalib hiss edir. Amma məhkəmədə bir tərəf mütləq uduzur. Mediasiyada isə münasibətlər qorunur, vaxt itirilmir və qərar tərəflərin öz iradəsi ilə verilir. Bu, əsl qazancdır.
Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatında bu sahədə necə iş aparılır?
– Biz mülki işlərdə – xüsusilə əmlak bölgüsü, miras, torpaq və digər mübahisələrdə – tərəfləri dinləyir, onların maraqlarını müəyyən edirik və qarşılıqlı anlaşma mühiti yaradırıq.
Hər bir işə fərdi yanaşırıq. Çünki hər mübahisənin arxasında fərqli bir həyat hekayəsi dayanır.
Barışıq sazişlərinin keyfiyyəti nədən asılıdır?
Ən vacib amil tərəflərin səmimiyyətidir. Əgər tərəflər dialoqa açıqdırsa, biz həmin dialoqu düzgün istiqamətləndiririk. Keyfiyyətli saziş o deməkdir ki, tərəflər yalnız razılaşmır, eyni zamanda daxilən rahatlıq tapır.
Mediasiyanın əsas üstünlükləri hansılardır?
– Birincisi, sürət – aylarla, illərlə gözləməyə ehtiyac yoxdur.
İkincisi, xərclərin azlığı.
Üçüncüsü və ən önəmlisi – münasibətlərin qorunması.
Xüsusilə qohumlar arasında əmlak mübahisələrində mediasiya münasibətləri dağıtmır, əksinə, bərpa edir.
Sonda vətəndaşlara nə demək istərdiniz?
Əmlak üstündə dava sizi yalnız maddi deyil, mənəvi olaraq da itirə bilər. Amma barışıq sizə həm qazanc, həm də rahatlıq gətirir.
Unutmayın: Bəzən ən böyük qazanc – məhkəməni udmaq yox, münasibətləri qorumaqdır.
Bu müsahibə bir gerçəyi açıq şəkildə ortaya qoyur: Mübahisə qaçılmazdır, amma onun nəticəsi bizim seçimimizdir. Bakı 25 saylı Mediasiya Təşkilatı və onun rəhbəri Aqil Əsgərov göstərir ki, əmlak üstündə dava etmək deyil, barışaraq qazanmaq mümkündür.
