İtalyalı alimlər 3 milyard işıq ili uzaqda yerləşən və 7 milyard ildir, demək olar ki, dəyişməz qalan qalaktika kəşf ediblər.
Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, “KiDS J0842+0059” olaraq təyin olunan bu quruluş astronomik dünyada “fosil qalaktika”nın nadir nümunəsidir.
Fosil qalaktikalar ilk kainatda sürətlə ulduzlar əmələ gətirən, lakin sonradan digər qalaktikalarla birləşmək əvəzinə təcrid olunmuş vəziyyətdə qalan göy cisimləri kimi müəyyən edilir. Bu xüsusiyyətləri sayəsində kainatın əmələ gəlməsi ilə bağlı mühüm fikirlər təqdim edirlər.
İki mərhələli formalaşma prosesi
Alimlərin fikrincə, nəhəng qalaktikalar ümumiyyətlə iki mərhələdə əmələ gəlir. Birinci mərhələdə ulduzlar çox tez doğulur və qalaktika yığcam bir quruluşa çevrilir. İkinci mərhələdə ətraf qalaktikalarla birləşmələr başlayır və struktur böyüyür və inkişaf edir. Ancaq fosil qalaktikalar bu ikinci mərhələni, demək olar ki, heç vaxt yaşamırlar.
“KiDS J0842+0059” kainatın gəncliyində formalaşıb və sonradan heç bir birləşməyə məruz qalmayıb. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, qalaktikadakı ulduzların 99,5 faizi çox erkən əmələ gəlib.
Ulduzlarla dolu, lakin səssiz bir dünya
Belə qalaktikalarda Günəşə bənzər milyardlarla ulduz var. Bununla belə, yeni ulduzların formalaşması, demək olar ki, tamamilə dayandırılıb. Sıx quruluşlarına görə bu qalaktikalarda bizim kimi çox planetli sistemləri tapmaq çətin ola bilər.
Tədqiqatın rəhbərlərindən biri olan doktor Çiara Spiniello bu cür qalaktikaların kainatda milyonda bir nisbətində olduğunu təxmin edir. “KiDS J0842+0059″un ilk izləri 2018-ci ildə Çilidəki VLT Teleskopu tərəfindən aşkar edilib. Onun qəti identifikasiyası Arizonadakı Böyük Dürbün Teleskopu ilə aparılan yüksək dəqiqlikli müşahidələr nəticəsində mümkün olub.
Yeni teleskoplar yeni fosillər aşkar edəcək
Avropa Kosmik Agentliyi tərəfindən 2023-cü ildə buraxılan Evklid teleskopu həm qaranlıq maddəni öyrənməyə xidmət edəcək, həm də fosil qalaktikaların aşkarlanmasını asanlaşdıracaq. Alimlər bu teleskopun daha çox fosil qalaktikalarını tapa biləcəyinə inanırlar.
Oksford Universitetinin professoru Mişel Kappellari deyir: “Bu qalaktikalar ilkin kainatda baş verənləri anlamaq üçün əvəzolunmaz qaynaqlardır”.
Gundelik.az
