Peyk şəkilləri və təsdiqlənmiş videolar göstərir ki, Ukrayna son bir həftə ərzində Baltik dənizi yaxınlığında yerləşən Rusiyanın əsas neft ixrac infrastrukturlarına dəfələrlə zərbələr endirib və bəzi obyektlər günlərlə yanıb.
BBC Verify təsdiqləyib ki, martın 23-dən etibarən Russia-nın Leninqrad vilayətində, St Petersburg yaxınlığında yerləşən ən azı üç neft obyekti hücuma məruz qalıb. Bu ərazi Ukrayna sərhədindən təxminən 800 km şimaldadır.
Bu hücumlara Baltik dənizindəki əsas limanlar olan Ust-Luga və Primorsk üzərinə bir neçə ayrı zərbə, həmçinin yaxınlıqdakı Kirishi neft emalı zavoduna hücum daxildir.
Finlandiyada yerləşən Enerji və Təmiz Hava Araşdırmaları Mərkəzinin (Crea) təhlilinə görə, 2025-ci ildə Rusiyanın ümumi neft ixracının 22%-i Primorskdan, 20%-i isə Ust-Luqadan həyata keçirilib.
Son məlumatlar göstərir ki, martın 26 və 27-də Rusiyanın Baltik dənizindəki üç limanından heç birində neft yüklənməsi baş verməyib. Crea bildirir ki, bu, 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hücumundan sonra ilk dəfədir ki, iki gün ardıcıl belə hal qeydə alınır.
Peyk görüntüləri 24 martda Primorskda yanan neft obyektlərindən qalxan nəhəng tüstü sütunlarını, həmçinin 27 martda Ust-Luqa və Kirişi şəhərlərində baş verən yanğınları və ciddi ziyanı göstərir.
BBC Verify-in təhlilinə əsasən:
Primorsk – ən azı 8 saxlama çəni məhv edilib və ya zədələnib
Ust-Luqa – ən azı 8 çən məhv edilib və ya zədələnib
Kirişi – ən azı 2 saxlama çəni zədələnib
BBC Verify həmçinin bu obyektlərdə hücumlardan sonrakı vəziyyəti əks etdirən bir neçə videonu təsdiqləyib. Bu videolarda Primorskdan göyə qalxan böyük tüstü buludları görünür.
Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatları qüvvələrinin komandanı Robert Brovdi bildirib ki, bu üç Baltik neft ixrac obyektinə qarşı əməliyyat martın 23-dən 28-dək həyata keçirilib.
O əlavə edib ki, zərbələrin məqsədi “Rusiyanın neft arteriyalarını, emal imkanlarını və xam neft ixrac infrastrukturunu hərbsizləşdirmək” olub.
Ukrayna ordusu bildirib ki, Kirişi zavodu Rusiyanın ən böyük üç neft emalı müəssisəsindən biridir və “aqressor dövlətin ordusunu təmin edən yanacaq” istehsal edir.
Reuters agentliyinin hesablamalarına görə, ilk hücumlardan sonra – martın 25-də Rusiyanın neft ixrac imkanlarının ən azı 40%-i dayandırılıb.
Crea-nın təhlilinə görə isə martın son üç həftəsində Rusiya neft ixracından təxminən 7,1 milyard funt sterlinq gəlir əldə edib. Qiymətlərin artmasına səbəb isə ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinin yaratdığı bazar pozuntuları olub.
Ukrayna prezidenti Volodymyr Zelensky bildirib ki, müttəfiqlər Kiyevdən Rusiyanın enerji sektoruna hücumları azaltmağı xahiş ediblər, çünki qlobal enerji böhranı yaranıb. O əlavə edib ki, bu hücumlar yalnız Rusiya Ukraynanın enerji sistemini hədəfə almağı dayandırarsa bitəcək.
Britaniyada yerləşən Sybelline şirkətinin analitiki Aleksandr Lord deyib ki:
“Çox güman ki, Kiyev Rusiyanın neft və qaz ixracatçılarının hazırda əldə etdiyi əlavə gəliri azaltmağa çalışır.”
Lakin o əlavə edib ki, müharibə uzandıqca:
“ABŞ-ın Ukraynaya bu cür hücumları dayandırmaq üçün təzyiq göstərməsi ehtimalı artır, çünki bu, qlobal neft qiymətlərini aşağı salmaq strategiyasının bir hissəsi ola bilər.”
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
