İran xalqını ruhani rəhbərliyə qarşı ayağa qalxmağa çağıran ABŞ şənbə günü səhər tezdən İsraillə birlikdə İrana qarşı “genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara” başlayıb.
ABŞ bu əməliyyatı “Epic Fury”, İsrail isə “Lion’s Roar” adlandırır.
İranın Ali rəhbəri Əli Xamenei və digər yüksək vəzifəli rəsmilərin öldürüldüyü bildirilir.
Hava hücumu ABŞ–İran arasında Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqların razılaşma olmadan başa çatmasından iki gün sonra həyata keçirilib.
İranın xarici işlər naziri ABŞ və İsrailin hücumunu “səbəbsiz və qeyri-qanuni” adlandıraraq, İranın Yaxın Şərqdə əks-hücumlara başladığını bildirib.
Ölən və yaralananların sayı
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) məlumatına görə, üç amerikalı hərbçi həlak olub, beş nəfər isə ağır yaralanıb. Onların Küveytdə yerləşdiyi bildirilir.
Bundan əlavə, bir neçə hərbçi yüngül qəlpə yaraları və beyin silkələnməsi alıb və xidmətə qaytarılır.
İranın Qızıl Aypara Cəmiyyətinin məlumatına görə, İranda 200-dən çox insan həlak olub, 700-dən çox insan yaralanıb.
İranın dövlət xəbər agentliyi IRNA-nın məlumatına əsasən, ölkənin cənubunda bir məktəbdə baş verən partlayış nəticəsində azı 165 nəfər, o cümlədən uşaqlar həyatını itirib.
İsrailin Beyt-Şemeş şəhərində sinaqoqun bomba sığınacağına İran raketi düşməsi nəticəsində azı 9 nəfər ölüb.
Təl-Əvivdə İran raketi bir neçə binaya dəyib, nəticədə bir nəfər ölüb, azı 20 nəfər yaralanıb.
İran həmçinin ABŞ hərbi mövcudluğunun olduğu Bəhreyn, Küveyt, Qətər və BƏƏ-yə dron və raket zərbələri endirib.
Abu-Dabi və Dubay hava limanlarında bir nəfər ölüb, 11 nəfər yaralanıb.
Tramp Konqresin təsdiqini almalı idimi?
Video müraciətində Tramp ABŞ-İsrail hücumlarını “genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar” adlandırıb.
ABŞ Konstitusiyasına görə müharibə elan etmək səlahiyyəti Konqresə məxsusdur (Maddə I), lakin Konqres rəsmi müharibə elan etməyib.
Bununla belə, Konstitusiya prezidentə hərbi əməliyyatlara başlamaq üçün geniş səlahiyyət verir. Bu “boz zona” uzun illərdir Vaşinqtonda müzakirə mövzusudur.
Respublikaçılar (hazırda Konqresin hər iki palatasına nəzarət edirlər) əsasən hücumu dəstəkləyiblər.
Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson bildirib ki, administrasiya zərbələrdən əvvəl “Səkkizlər Qrupu”nu (Konqresin iki partiyadan olan əsas rəhbərlərini) məlumatlandırıb.
Demokratlar isə Trampı Konqresin təsdiqi olmadan müharibəyə başlamaqda ittiham edərək hücumları pisləyiblər.
Onlar müharibə səlahiyyətləri ilə bağlı qətnamənin yenidən gündəmə gətirilməsini tələb ediblər. Belə bir sənəd qəbul olunarsa, prezidentin Konqres razılığı olmadan hərbi gücdən istifadə etməsini məhdudlaşdıra bilər.
Lakin hazırkı siyasi vəziyyətdə belə bir sənədin qəbul olunması çətin görünür.
Trampın əsas arqumentləri
Tramp sosial mediada İranı ABŞ-a qarşı “davamlı qanlı kampaniya aparmaqda” ittiham edib.
O bildirib ki, İran nüvə proqramından imtina etmək imkanlarını rədd edib və Avropanı, ABŞ qoşunlarını, hətta gələcəkdə ABŞ ərazisini təhdid edə biləcək uzunmənzilli raketlər hazırlayır.
Tramp 1979-cu ildə Tehrandakı ABŞ səfirliyinin ələ keçirilməsini (444 günlük girov böhranı) və 1983-cü ildə Beyrutda ABŞ dəniz piyadalarının kazarmasının partladılmasını da xatırladıb.
O həmçinin ötən ilin iyununda ABŞ-ın İrandakı üç nüvə obyektinə zərbə endirdiyini və “Operation Midnight Hammer” əməliyyatının İranın nüvə proqramını “məhv etdiyini” iddia edib. ABŞ-ın növbəti addımı nə olacaq? Hazırda ABŞ-ın İrana quru qoşunları yeritmək planının olmadığı bildirilir. Respublikaçı senator Tom Kotton CBS-ə bildirib ki, prezidentin “İranda genişmiqyaslı quru əməliyyatı planı yoxdur”. ABŞ-ın Yaxın Şərqdə 13 hərbi bazası var və regionda adətən 30-40 min hərbçi yerləşdirilir. Son həftələr ABŞ bölgədə hərbi mövcudluğunu artırıb və iki təyyarədaşıyan gəmi – USS Gerald R Ford və USS Abraham Lincoln – regiondadır.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
