Donald Tramp NATO-nu yenidən tənqid edib və alyansın baş katibi Mark Rutte ilə Ağ Evdə keçirdiyi görüşdən sonra narazılığını açıq ifadə edib. ABŞ prezidenti Truth Social-da paylaşdığı yazıda bildirib: “NATO BİZƏ LAZIM OLANDA ORADA YOX İDİ VƏ YENİDƏN EHTİYAC OLSA, YENƏ DƏ OLMAYACAQ.”
Bu arada Rutte CNN-ə açıqlamasında Tramp ilə görüşünü “çox açıq” və “çox səmimi” adlandırıb, baxmayaraq ki, tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları var.
Çərşənbə günü keçirilən görüşdən əvvəl Tramp, bəzi NATO ölkələrinin Hörmüz boğazının yenidən açılması çağırışlarına dəstək verməməsindən sonra ABŞ-ın alyansdan çıxmasını nəzərdən keçirdiyini demişdi. Bu addım qlobal neft qiymətlərinin artımını azaltmaq məqsədi daşıyırdı.
Ağ Ev görüşün detalları barədə məlumat verməyib.
Baş katib həmin gün iki saatdan çox Ağ Evdə olub, lakin Tramp ilə görüşün dəqiq nə qədər davam etdiyi məlum deyil. Görüşün məqsədi Trampı NATO-da qalmağın ABŞ və onun özü üçün faydalı olduğuna inandırmaq idi.
Ancaq aydındır ki, Tramp hələ də alyans və üzv ölkələr barədə ciddi şübhələrə malikdir. O hesab edir ki, bu ölkələr “Operation Epic Fury” zamanı və ondan əvvəl ABŞ-a kifayət qədər dəstək verməyiblər.
Son həftələrdə Tramp 32 üzvdən ibarət alyansdan çıxmaqla bağlı hədələr səsləndirib.
NATO-nun İranla bağlı münaqişədə rolu haqqında suala Ağ Evin mətbuat katibi Karolin Leavitt bildirib ki, prezidentin sözlərinə görə NATO “sınaqdan keçdi və uğursuz oldu”.
Leavitt deyib ki, NATO ölkələri ABŞ xalqına “arxa çevirib” və Tramp baş katiblə “çox açıq və səmimi söhbət” aparacaq.
Rutte isə bildirib ki, bir çox Avropa ölkəsi əslində kömək edib: “Avropa ölkələrinin böyük əksəriyyəti bazalar, logistika və uçuş icazələri ilə dəstək verib. Ona görə də vəziyyət daha mürəkkəbdir.”
Rutte həmçinin bildirib ki, Trampın rəhbərliyi sayəsində İranın nüvə təhlükəsi zəiflədiyi üçün dünya indi daha təhlükəsizdir. O əlavə edib ki, NATO üzvləri müharibəni qanunsuz hesab etmir və əksəriyyət İranın nüvə imkanlarının zəiflədilməsini vacib sayır.
2023-cü ilin sonunda ABŞ Konqresi qərar qəbul edib ki, heç bir prezident Senatın üçdə iki səsi və ya Konqresin razılığı olmadan NATO-dan təkbaşına çıxa bilməz.
Tramp administrasiyası ilə NATO arasındakı münasibətlər İran müharibəsindən əvvəl də gərgin idi. Bunun əsas səbəblərindən biri Trampın Qrenlandiya ilə bağlı planları idi.
Tramp Rutte ilə görüşdən sonra paylaşımında Qrenlandiya ilə bağlı narazılığını da ifadə edərək yazıb: “QRENLANDİYANI UNUTMAYIN, O BÖYÜK, PİS İDARƏ OLUNAN BUZ PARÇASI!!!”
İranla bağlı münaqişə isə Trampın NATO-ya qarşı narazılığını daha da artırıb və bu, alyansın tarixində ən böyük sınaqlardan biri hesab olunur.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
