Son vaxtlar sosial mediada şəkəri tamamilə rasiondan çıxarmağın dərini yaxşılaşdırdığı, yuxunu və enerjini artırdığı, həmçinin arıqlamağa kömək etdiyi barədə çoxsaylı paylaşımlar yayılır. Lakin mütəxəssislər bütün şəkərləri qidalanmadan çıxarmağın nə zəruri, nə də faydalı olduğunu bildirirlər.
Bütün şəkərlər eyni deyil
Şəkər karbohidratların bir növüdür və orqanizm üçün enerji mənbəyidir. Əsas problem isə sərbəst şəkərlərin həddindən artıq qəbul edilməsidir.
Sərbəst şəkərlərə şirniyyat, peçenye, tort, bəzi səhər yeməyi məhsulları və qazlı içkilərə əlavə edilən şəkərlə yanaşı, bal, şərbət və meyvə şirələrindəki şəkər də daxildir.
Bu məhsulların həddindən artıq istifadəsi diş çürüməsi və çəki artımı riskini yüksəldə, uzun müddətdə isə 2-ci tip şəkərli diabet və ürək xəstəlikləri riskinə təsir göstərir.
Meyvə, tərəvəz, süd və şəkər əlavə edilməmiş yoqurt kimi qidalarda təbii şəkildə olan şəkərlər isə eyni risklərlə əlaqələndirilmir. Çünki bu qidalar lif, vitamin və minerallarla yanaşı, digər faydalı maddələri də ehtiva edir.
Şəkəri tamamilə kəsmək lazım deyil
İngiltərənin sağlam qidalanma tövsiyələrinə əsasən, sərbəst şəkərlər gündəlik enerji qəbulunun 5 faizindən çox olmamalıdır. Böyüklər üçün bu, təxminən 30 qram və ya 7 çay qaşığı şəkərə bərabərdir.
Məsələn, 330 millilitrlik bir banka qazlı içkidə təxminən 35 qram sərbəst şəkər olur.
Şəkərli içkilər, peçenye, tort və digər şirniyyatların qəbulunu azaltmaq faydalıdır. Lakin meyvə, süd və yoqurt kimi qidaları rasiondan çıxarmaq orqanizmi vacib lif, vitamin və minerallardan məhrum edir.
Şəkəri azaltmaq arıqladırmı?
Karbohidratların kəskin azaldılması ilkin mərhələdə sürətli çəki itkisinə səbəb olur. Lakin bunun böyük hissəsi bədən yağının deyil, orqanizmdə saxlanılan suyun azalması ilə bağlı olur.
Şəkəri tamamilə dayandırmağın dərini nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırdığına dair də kifayət qədər sübut yoxdur. Yüksək qlisemik indeksli qidalarla sızanaqlar arasında əlaqə olduğuna dair müəyyən araşdırmalar mövcuddur, lakin dəri sağlamlığına genetika, yuxu, stress və ümumi qidalanma da təsir edir.
Şəkəri azaltmağın ən asan yolu
Şəkəri “düşmən” kimi görmək əvəzinə, ilk növbədə sərbəst şəkərlə zəngin məhsulların miqdarını azaltmaq daha məqsədəuyğundur.
Xüsusilə şəkərli içkilərin, peçenye, tort və digər şirniyyatların qəbulunu azaltmaq faydalıdır. Onların əvəzinə meyvə, qoz-fındıq və daha qidalı qəlyanaltılar seçmək mümkündür.
Amma məsələn, sıyığa bir qədər bal əlavə etməkdən imtina etməyin sağlamlıq baxımından böyük fərq yaradacağına dair sübut yoxdur.
Yəni məqsəd bütün şəkərləri həyatımızdan çıxarmaq deyil, əlavə və sərbəst şəkərin həddindən artıq qəbulunun qarşısını almaqdır.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
