Bu il Rusiya Böyük Vətən Müharibəsində qələbənin 80 illiyini geniş şəkildə qeyd etməyi planlaşdırır. Qələbə paradı ənənəvi olaraq Moskvada keçiriləcək və xarici ölkələrin liderləri də iştirak edəcək.
Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, parada bir sıra Avropa liderlərinin də qatılacağı istisna olunmur.
Ötən gün Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov 20-dən çox dövlət və hökumət başçısının qələbənin ildönümünü qeyd etmək üçün Moskvaya gələcəyini açıqlayıb.
“Biz bu günün qürurunu və sevincini bizimlə bölüşməyə hazır olan hər kəsi Moskvada görməyə şad olarıq. Bizim fikrimizcə, bu günün qüruru və sevinci bütün Avropa və dünya xalqları üçün vacib olmalıdır”, – Kremlin sözçüsü bildirib.
Məlumata görə, artıq dörd qitədə yerləşən bəzi ölkələrin liderləri qələbə paradında iştirak edəcəklərini təsdiq ediblər.
Bu işdə xüsusi diqqət Avropa nümayəndələrinə yönəldilir, çünki onlar son vaxtlar Avropa İttifaqı (Aİ) tərəfindən böyük təzyiq altındadırlar. Üstəlik, bu və ya digər ölkənin rəhbərliyinin Moskvada keçirilən qələbə paradında iştirak edəcəyi halda Avropa rəsmiləri hətta birbaşa təhdidlərə də əl atırlar. Gəlin, bütün risklərə baxmayaraq, mayın 9-da hansı Avropa liderlərinin Moskvaya səfər edəcəyinə daha yaxından nəzər salaq.
Slovakiyanın Baş naziri Robert Fiko
Aprelin 15-də Fiko Moskvada keçiriləcək qələbə paradında iştirak etmək niyyətində olduğunu açıqlayıb. O, Avropa diplomatiyasının rəhbəri Kaya Kallasın mayın 9-da Rusiya paytaxtında keçirilən paradla bağlı sözlərinə belə cavab verib.
“Mən mayın 9-da Moskvaya gedirəm. Xanım Kallasın xəbərdarlığı şantajdır, yoxsa Moskvadan qayıdanda cəzalandırılacağım barədə xəbərdir? Bilmirəm, amma bilirəm ki, 1939-cu il deyil, 2025-ci ildir”, – Fiko qeyd edib.
Daha əvvəl Kallas bəyan edib ki, Aİ namizəd dövlətlərə onların mayın 9-da Rusiyaya səfərini müsbət qarşılamadığını çatdırıb.
Fiko xatırladıb ki, o, suveren dövlətin qanuni rəhbəridir, yəni heç kimin, o cümlədən Avropa rəsmilərinin ona hara getməli olduğunu deməyə haqqı yoxdur.
“Slovakiyanın azad edilməsində həlak olan minlərlə Qırmızı Ordu əsgərinin xatirəsini yad etmək üçün Moskvaya gedəcəyəm”, – deyə siyasətçi əlavə edib.
Buna cavab olaraq Avropa Komissiyasının sözçüsü Ariana Podesta brifinqdə qeyd edib ki, Aİ-nin öz mülahizəsinə görə, birliyə üzv ölkələrin dövlət başçılarını cəzalandırmaq səlahiyyəti yoxdur.
Serbiyanın Prezidenti Aleksandr Vuçiç
Ötən ilin dekabrında Vuçiç Fiko ilə qələbə paradında iştirak etmək üçün Moskvaya birlikdə səfər etmək barədə razılığa gəldiyini elan edib.
“9 May faşizm üzərində qələbə günüdür, biz artıq Fiko ilə razılaşdıq ki, Moskvaya gedəcəyik”, o deyib.
Serbiya, Slovakiyadan fərqli olaraq, Aİ-nin üzvü deyil, ancaq birliyə üzv olmaq üçün namizəd hesab olunur. Bu səbəbdən, Brüssel Serbiya lideri üzərində Slovakiyadan daha çox təsir rıçaqlarına malik olmaqla, onu Aİ-yə qəbuldan imtina etməklə hədələyib.
“Financial Times” yazıb ki, Avropa rəsmiləri Vuçiçi mayın 9-da Moskvaya gedəcəyi təqdirdə onun nəticələri ilə hədələyiblər.
Xüsusilə, Estoniya Xarici İşlər Nazirliyinin kansleri Conatan Vseviov bəyan edib ki, Serbiyanın belə bir addıma görə Aİ-yə daxil olması rədd edilə bilər.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Avropa İttifaqı ölkələrinin dövlət başçılarının mayın 9-da Moskvaya gəlməsinə qadağa qoymasını avronasizm adlandırıb.
“Əgər bu doğrudursa, deməli, gözümüzün önündə avronasizm yenidən doğulur. 80 il əvvəl faşistlər “ikinci dərəcəli insanlar” hesab etdikləri insanları vətənlərindən, etnik mənsubiyyətlərindən və inanclarından əl çəkməyə belə məcbur etdilər”, – Zaxarova “Telegram” kanalında yazıb.
Avropa Komissiyasının sözçüsü Quilaumi Mersier bu gün keçirdiyi brifinqdə Serbiyaya xatırladıb ki, Belqrad ittifaqın bir hissəsi olmaq istəyirsə, Aİ-nin xarici siyasət kursunu izləməlidir.
Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban
Macarıstanın baş nazirinin ofisi Rusiya hakimiyyətinin mayın 9-da Moskvaya səfər etmək dəvətini rədd edib. Bu barədə kansleriyanın rəhbəri Qergeli Huyas məlumat verib. O, imtinasının səbəbini belə izah edib: “Macar xalqı üçün İkinci Dünya Müharibəsinin başa çatması müharibədə iştirak edən digər ölkələrlə müqayisədə fərqli məna kəsb edirdi”.
İkinci Dünya Müharibəsi illərində Macarıstan Almaniyanın tərəfində, o cümlədən Şərq cəbhəsində SSRİ-yə qarşı vuruşdu. Daha sonra Budapeştin və ölkənin digər şəhərlərinin azad edilməsi zamanı macarlar Qırmızı Orduya müqavimət göstərdilər. Məhz bu amil “digər ölkələr üçün fərqli məna” ilə əlaqələndirilir.
Bosniya və Herseqovinanın Serbska Respublikasının Prezidenti Milorad Dodik
Dodik Moskvada qələbənin 80 illiyi münasibətilə keçiriləcək paradda iştirak etməyi planlaşdırır. O bunu martın sonunda Rusiyaya səfəri zamanı bəyan edib. Prezident qeyd edib ki, onun Moskvaya hər səfəri naməlum əsgərin məzarını ziyarətlə başlayır və növbəti dəfə Rusiya paytaxtına uçacağı qələbə gününə təsadüf edəcək.
“Mənim hər səfərim İkinci Dünya Müharibəsində həlak olan 28 milyon rusun xatirəsini ehtiramla yad etmək üçün naməlum əsgərin məzarını ziyarət etməklə başlayır”, – Dodik “X” sosial şəbəkəsində yazıb.
Gundelik.az
