Çərşənbə günü Prezident Donald Trampın Tehranla razılaşma əldə edilib-edilməməsindən asılı olmayaraq, ABŞ-ın İranı “iki-üç həftə” ərzində tərk edəcəyini deməsindən sonra neftin qiyməti barrel üçün 100 dollardan aşağı düşdü və Asiyada səhmlər kəskin şəkildə artdı.
Yaponiyanın Nikkei 225 indeksi 4,9%, Cənubi Koreyanın Kospi birjası isə günortadan sonra ticarətdə 8,6% artıb.
İyun ayında çatdırılma üçün Brent xam neftinin qiyməti təxminən 5% aşağı düşərək barreli təxminən 98,65 dollara (74,27 funt sterlinqə) satılıb.
Bu, İranın Hörmüz boğazından istifadə edən gəmilərə hücum etməklə hədələməsi və əsas gəmiçilik marşrutunu faktiki olaraq bağlamasından sonra may ayında çatdırılacaq Brent neftinin qiyməti mart ayında rekord həddə – 64% artdıqdan sonra baş verib.
Çərşənbə axşamı Oval Ofisdən danışan Tramp İranın “razılaşma əldə etmək üçün yalvardığını”, lakin bunun baş verib-verməməsinin Amerikanın cədvəlinə “əlaqəsi olmadığını” bildirib.
Bir müddət əvvəl İran prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin müharibəyə son qoymaq üçün “lazımi iradəyə” malik olduğunu, lakin gələcəkdə hər hansı bir təcavüzün təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün müəyyən zəmanətlər tələb etdiyini bildirib.
Neft üçün qlobal etalon, gələcəkdə bir ay ərzində bir barel Brent xam neftinin alınması müqaviləsidir. Bu qiymət artdıqda, adətən yanacaq qiymətlərini də artırır, çünki neft əsas komponentdir.
Economist Intelligence Unit-dən Nikolas Daherin sözlərinə görə, mart ayında neft qiymətlərinin artması 1990-cı ildə İraqın Küveytə hücumu nəticəsində hər iki ölkənin nefti bazardan çıxarıldıqdan və enerji təchizatı şokuna səbəb olduqdan bəri ən böyük aylıq artım olub.
Bu, həmçinin digər Körfəz ölkələrində geniş yayılmış neft təchizatının pozulması ilə bağlı narahatlıqları artırıb və bu da enerji qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub.
Daherin sözlərinə görə, qiymətlərdəki bu son artım münaqişənin ən azı aprelin sonuna qədər davam edəcəyi gözləntiləri ilə bağlıdır.
Saxo Bank-dan Ole Hansen bildirib ki, neft emalı zavodları da dünya bazarlarında reaktiv yanacaq və dizel çatışmazlığı ilə üzləşdiyindən hasilatı artırmağa çalışarkən xam neft üçün daha aqressiv təkliflər verirlər.
Yaxın Şərqdə döyüşlər davam edir. Çərşənbə axşamı Livanın paytaxtı Beyrut hava hücumlarına məruz qalıb və İsrail ordusu Hizbullahın yüksək vəzifəli şəxslərini hədəf aldığını bildirib.
Trampın çərşənbə axşamı müharibə ilə bağlı ictimaiyyətə müraciət etməsi gözlənilir.
Yaponiya və Cənubi Koreya xüsusilə Yaxın Şərqdən enerjiyə çox bağlı olduqları üçün münaqişədən çox zərər çəkiblər.
İnvestorlar müharibədəki hadisələrə reaksiya verərkən hər iki ölkənin maliyyə bazarları son həftələrdə kəskin şəkildə dəyişib.
Mənbə:Bbc.com
Tərtib etdi:Məhəmməd Nəzərov
Gundelik.az
