1986-cı ildə Dieqo Maradona topu əli ilə torlara göndərəndə və ya 1966-cı ilin dünya çempionatında ingilislərin mübahisəli qolu qeydə alınanda futbol öz romantizmini, xaosunu və illərlə sürəcək əfsanələrini yaradırdı. Bu gün isə həmin romantizm kamera obyektivləri, 3D sensorlar və süni intellekt alqoritmləri ilə əvəz olunub. Hücumçu qol vurur, stadion coşur, lakin oyunçu barmağının ucu və ya çiyininin 1 santimetri ofsaydda olduğu üçün 3 dəqiqə sonra qol ləğv edilir.
Bəs bu rəqəmsal inqilab futbolu həqiqətən daha ədalətli mühitə çevirir, yoxsa onun əsas mahiyyəti olan emosiyanı məhv edir?
Gundelik.az bununla bağlı araşdırma aparıb.
Ədalətin zəfəri: Səhvlər azalır, milyonlar xilas olur
Texnologiyanın tərəfdarları bildirirlər ki, müasir futbolda artıq “insan səhvi” anlayışına yer olmamalıdır:
Millimetrik dəqiqlik: Yarı-avtomatlaşdırılmış ofsayd texnologiyası (SAOT) çipli toplar və stadiondakı xüsusi kameralar vasitəsilə xətləri saniyələr içində çəkir və insan gözünün görə bilmədiyi detalları dərhal aşkarlayır.
Böyük maliyyə risklərinin önlənməsi: Bir yanlış hakim qərarı bir klubun çempionluqdan, yüz milyonlarla avroluq Çempionlar Liqası gəlirindən və ya liqada qalmaq şansından məhrum olunması deməkdir.
Hakim təzyiqinin azalması: VAR və SAOT hakimlərin üzərindəki psixoloji yükü azaltdı; artıq böyük matçların taleyi bir hakimin anlıq diqqətsizliyinə qurban getmir.
Emosiyanın itkisi: Gecikdirilmiş sevinc və qırılan ritm
Qarşı tərəf isə texnologiyanın futbolun təbii axınını pozduğunu iddia edir:
Dondurulmuş emosiyalar: Futbolun ən gözəl anı qol vurulduğu saniyədə yaşanan şəksiz-şübhəsiz coşğudur. İndi isə azarkeşlər və oyunçular qoldan sonra dərhal sevinə bilmir, gözlər hakimin qulağına və ya ekrana dikilir.
Oyunun dinamikasının pozulması: VAR yoxlamalarının bəzən 3-5 dəqiqə çəkməsi matçın tempini düşürür, futbolçuların hərarətini söndürür və tamaşaçını oyundan soyudur.
Aşırı subyektivlik: Əgər ofsaydda dəqiqlik mümkündürsə, əl ilə oyunlar və ya penalti epizodlarında VAR belə yekdil rəy verə bilmir, bu da azarkeşlərdə “nəyə görə bu epizoda baxıldı, o birinə yox?” sualını yaradır.
Balans haradadır?
Gələcəyin futbolunda məqsəd texnologiyanı ləğv etmək deyil, onu sürətləndirmək və şəffaflaşdırmaqdır. Artıq bir çox liqalarda hakimlərin VAR qərarlarını mikrofonla bütün stadiona izah etməsi təcrübəsi tətbiq olunur. SAOT texnologiyası sayəsində ofsayd qərarlarının müddəti 70 saniyədən 15 saniyəyə qədər enib ki, bu da oyunun ritmini qorumağa kömək edir.
Texnologiya futbola gözlənilən ədaləti gətirdi, lakin onun impulsiv gözəlliyini bir qədər əlindən aldı.
Sizcə, futbol üçün 100% ədalətli olub emosiyanı azaldan texnologiya daha vacibdir, yoxsa insan səhvləri və mübahisələri ilə yaşayan ənənəvi futbol?
Nurəddin Abdullayev
Gundelik.az
