“KazMunaiGas” (KMG) və LUKOIL şirkətləri “Kələmkəs-dəniz” və “Xəzər” yataqlarının işlənməsi üçün Xəzər dənizində kanal çəkəcəklər.
Gundelik.az xəbər verir ki, bu barədə layihə iştirakçılarının ətraf mühitə mümkün təsirlərə dair hesabatında məlumat verilib.
Müqavilə sahəsi Xəzər dənizinin Qazaxıstan sektorunda, Kaşaqan yatağından 120 km cənub-qərbdə yerləşir.
“Kələmkəs-Dəniz” yatağı 2002-ci ildə, “Xəzər” yatağı 2007-ci ildə kəşf edilib. 2023-cü ildə “LUKOIL” PJSC və “KazMunayQaz” SC arasında Xəzər dənizinin Qazaxıstan sektorunda Kələmkəs-Dəniz, Xəzər, Auezov yer təkinin işlənməsi layihəsi üzrə bir sıra sazişlər bağlanıb. Tərəflər arasında “Kələmkəs-Xəzər Operating” MMC-nin nizamnamə kapitalında 50% paya dair alqı-satqı müqaviləsi və operatorun fəaliyyətinin iştirakçılar tərəfindən maliyyələşdirilməsi şərtləri haqqında müqavilə imzalanıb.
“Kələmkas-Dəniz-Xəzər” layihəsi sabit dəniz hasilat platformalarından istifadə etməklə dəniz obyektlərindən neft və səmt qazının çıxarılmasını planlaşdırır. Dəniz əməliyyatlarına avadanlıq, istehsal platformasının fraqmentləri, işçi heyəti, yanacaq, kimyəvi reagentlər, qida məhsulları və istehsalı və həyatı təmin etmək üçün zəruri olan digər materialları çatdıran, eləcə də çirkab suların, istehsal və istehlak tullantılarının qurudakı dayaq bazalarına çıxarılmasını təmin edən gəmilər tərəfindən dəstəklənir.
“Xəzər dənizinin səviyyəsinin aşağı düşməsi və bununla əlaqədar olaraq Ural yəhəri ərazisində dənizin dayazlaşması ilə əlaqədar olaraq Kələmkəs-Dəniz və Xəzər yataqlarına çıxış üçün dəniz kanalının tikintisinə ehtiyac var”, – sənədlərdə izah edilir.
Hazırda yerin təki istifadəçisi yataqların işlənməsi üçün Ural yəhəri ilə dəniz gəmiçiliyi kanalının tikintisi layihəsini hazırlamağı planlaşdırır. Stasionar platformalar təhvil verildikdən sonra kanalın sonrakı istismarı nəzərdə tutulmur.
Əsas marşrut Xəzərin İtbalıtı suiti qoruğunun şimalında yerləşir və uzunluğu 75,114 km, qazılmış qruntun həcmi təqribən 24,35 milyon kvadratmetr təşkil edir. Alternativ marşrut Qurevski yolu adlanan yol boyunca uzanır, uzunluğu 91,411 km, qazılmış torpağın həcmi isə 34,385 milyon kvadratmetrdir.
“Bu marşrut üzrə dəniz kanalının tikintisinin bir sıra məhdudiyyətləri var. Hazırda Gurevski yarmarkasından gəmilər Orta Xəzərdən Şimala keçmək üçün istifadə edirlər. Kanalın tikintisi bu naviqasiya marşrutunu məhdudlaşdıracaq. Bundan əlavə, kanal boyunca dib torpaq yığınlarının olması gəmilərin manevr etmə ehtimalını kəskin artırır, kanalın tikintisinə başlamazdan əvvəl kanalın tikintisinə başlanılmasını izah edir”, – məlumatda bildirilir.
Dərinləşdirmə işləri 2026-2029-cu illər naviqasiya mövsümündə aparılacaq. İş müddəti hər ilin aprelindən noyabr ayına qədərdir.
Kələmkəs-Dəniz, Xəzər yatağında ilk neftin kommersiya hasilatı 2028-2029-cu illər üçün planlaşdırılır. Ümumi çıxarıla bilən ehtiyatlar 48,5 milyon ton neft və 19 milyard kubmetr qaz həcmində qiymətləndirilir. KMG-nin məlumatına görə, gözlənilən hasilat həcmi ildə təxminən 4 milyon ton (gündə 80 min barel) təşkil edir. İstehsal yaylası ən azı beş ildir.
Qazaxıstan şirkətinin ilkin hesablamalarına görə, investisiyanın həcmi təxminən 6,4 milyard dollar təşkil edəcək.
Tərəfdaşlar Kələmkəs-Dəniz, Xəzər, Auezov layihəsi üzrə yekun investisiya qərarını 2025-ci ildə verəcəklər.
Gundelik.az
