Qalıqlar gəmidəki qida ehtiyatlarından tutmuş Amerika mənşəli boyalara və hətta heyət üzvlərinin keçirdiyi xəstəliklərin DNT izlərinə qədər zəngin məlumatlar təqdim edir.
11 tədqiqatçıdan ibarət çoxsahəli qrup, Kadis körfəzinin palçıqında səkkiz metr dərinlikdə yatan italyan gəmi qəzasının qalıqlarını izləyərək fəlakət anını yenidən yaratdı. “San Giorgio e Sant’Elmo Buonaventura” gəmisi, İngiltərə Kraliçası I Yelizavetanın açıq əmri ilə 29 aprel 1587-ci ildə Kadis limanında ingilis piratı Fransis Dreyk tərəfindən məhv edilən 30-35 gəmidən biri idi. Sualtı Arxeologiyada Eksperimental Elmlər: Delta II Qəzası (San Giorgio və Sant’Elmo Buonaventura)” adlı tədqiqatın nəticələri genomika, dendroarxeologiya, paleobiologiya, fiziki kimya, arxeologiya və arxiv tədqiqatlarını birləşdirən fənlərarası yanaşma vasitəsilə aşkar edilmişdir. Qəzanın üzərindəki qalın palçıq təbəqəsi anaerob mühit yaratmış və nəticədə üzvi qalıqların qeyri-adi şəkildə qorunmasına səbəb olmuşdur.
XVI əsrə aid inventar.
Tapıntılar arasında mal-qara, donuz, keçi və toyuq skelet qalıqları, eləcə də alnından zərbə almış 25-35 yaşlı bir qadının kəlləsi var. Həmçinin, içərisində turşu zeytun, kapers, dəfnə yarpaqları, rozmarin və kəklikotu olan bütöv bankalar tapılıb.
Bu bankalardan DNT analizi pnevmoniya ilə əlaqəli patogenləri, eləcə də stafilokokla əlaqəli dəri və tənəffüs yoluxucu xəstəlikləri aşkar etdi. Tapıntılar heyət üzvlərinin yaşadığı xəstəlik yükü ilə bağlı diqqətəlayiq yeni məlumatlar təqdim edir. Ən təəccüblü kəşflərdən biri, Dactylopius coccus həşəratına aid koşenil piqmenti ehtiva edən sıx qırmızı maddə ilə doldurulmuş bir sıra taxta çəlləklər idi. Bu nümunələr La Laguna Universiteti tərəfindən təhlil edilmiş və müəyyən edilmişdir. Oaxakadan gələn bu boya, Müasir Dövrdə Amerikada üçüncü ən dəyərli ticarət məhsulu hesab olunurdu. Çəlləklərdə istifadə edilən Baltik ağaclarının 1586-1601-ci illər arasında kəsildiyi müəyyən edildi ki, bu da gəminin batma tarixi ilə əlamətdar bir əlaqədir.
Tədqiqat Əndəlüs Tarixi İrs İnstitutu, Tanit Gestion Arqueologica, CSIC, DendroResearch Wageningen, Aranzadi Elmi Cəmiyyəti, La Laguna Universiteti və Donana Bioloji Stansiyasının mütəxəssislərinin birgə səyi ilə aparılmışdır.
Mənbə:Euronews
Tərtib etdi:Jalə Əliyeva
Gundelik.az
