İsrailli siyasi ekspertlər və analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ ilə İran arasında gözlənilən razılaşma Tehran üçün siyasi qələbədir.
İsrailli jurnalist Ben-Dror Yemini, “Israel Hayom” qəzetindəki məqaləsində bildirib ki, hər hansı bir razılaşma dolayı yolla ABŞ-ın “daha güclü və daha radikal İran rejimini” tanıması demək olacaq.
Yemini, “İranın ballistik raketləri və bölgədəki əlaltıları” kimi məsələləri həll etmədən əldə edilən hər hansı bir razılaşmanın İran daxilində “siyasi qələbə” kimi qəbul ediləcəyini iddia edərək, əlavə etdi: “Potensial razılaşma ABŞ-ın daha güclü və daha radikal İran rejimini dolayı yolla tanıması demək olardı”.
Yəmənli iddia edib ki, “İran regional təhlükə yaratmağa davam edəcək və İsrail ballistik raket təhlükəsi ilə üzləşməyə davam edəcək. Hizbullah, Husilər, İraqdakı şiə milisləri və əlbəttə ki, HƏMAS İranın maliyyəsi ilə fəaliyyətini davam etdirəcək”.
Yəmənli İsrail ordusunun girdiyi müharibələrdən heç vaxt qalib çıxmadığını bildirərək dedi: “(Qəzza müharibəsi) 2 il davam etdi, lakin Həmas məğlub olmadı və 40 gün bombardman edilən İran da məğlub olmadı.”
Yemini İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında görünməmiş taktiki koordinasiya olduğunu, lakin bunun strateji səviyyəyə çatdırılmadığını bildirib.
İranlılar sağ qaldılar və gücləndilər
İsrailli siyasi analitik Ben Kaspit, Maariv qəzetindəki məqaləsində iddia edir ki, HƏMAS, Hizbullah və İrana qarşı hərbi uğurlara baxmayaraq, Baş nazir Netanyahu İsraili təhlükəli siyasi məğlubiyyətə doğru aparır.
Kaspit bildirib ki, bu məğlubiyyət “Trampa güvənmək, fürsətləri əldən vermək və təhdidləri görməzdən gəlmək” səbəbindən baş verib.
“Siyasi məğlubiyyət hərbi uğurdan daha böyükdür. Son illərdə HƏMAS, Hizbullah və İrana qarşı hərbi qələbələrimizdən daha çox olan tək şey onlara qarşı aldığımız siyasi məğlubiyyətdir”, – deyə Kaspit bildirib və əlavə edib ki, Netanyahu Trampın əlində girovdur və İsraili də özü ilə sürükləyir.
İranla mümkün razılaşmaya toxunan Kaspit aşağıdakı qiymətləndirmələri etdi:
“İranlıların nüvə proqramından və ya uranından imtina etmək niyyəti yoxdur və İran rejiminin yaratdığı təhlükə bir il əvvəlkindən daha böyükdür. Bu, onların daha da gücləndikləri anlamına gəlmir; əksinə, onlar xeyli zəifləyiblər, amma sağ qalıblar. İranlılar artıq qorxmur və həqiqətən də qorxulu olan da budur.”
Uğursuzluq böyükdür və əsl qalib İrandır
Siyasi analitik Avi Aşkenazi İsrail hökumətinin müqavilənin məzmununa müdaxilə etməkdə aciz və uğursuz olduğunu bildirərək, onu tənqid edərək dedi: “İsrail müqavilənin tərəfi deyil; o, sadəcə nə edəcəyini və nə etməyəcəyini müəyyən edən müqavilənin bir hissəsidir.”
Aşkenazi nüvə məsələsinin hələ də həll olunmadığını və zənginləşdirilmiş uranın qismən və ya tamamilə İranın əlində qalacağını iddia etdi. O, həmçinin iddia etdi ki, razılaşmadan sonra İran yenidən çox böyük miqdarda neft ixrac etməyə başlayacaq və İran vəsaitlərinin böyük bir hissəsinin sərbəst buraxılması husilərə, HƏMAS-a və Hizbullaha güclərinin bir hissəsini bərpa etməyə imkan verəcək.
İsrailli bir analitik bildirib ki, “İsrail 28 fevralda İrana qarşı hərbi əməliyyata başladıqdan sonra necə də axmaq idik. Uğursuzluq böyükdür. Süqut realdır və əsl qalib İrandır. İranlılar İsrail hökumətindən, Netanyahudan və (müdafiə naziri) İsrail Katzdan bir az daha ağıllıdırlar. İran İnqilab Keşikçiləri bəzi sadə hərəkətlərlə güclülərin güclərindən güclülərə qarşı istifadə edə biləcəyini göstərib”.
Pis bir razılığa gəlməkdənsə, razılığa gəlməmək daha yaxşıdır
Haaretz qəzetinin analitiki Zvi Bar’el “İran sadəcə yaşamaqla kifayətlənmir, supergüc olmağa can atır” başlıqlı məqaləsində “pis bir razılaşma imzalamaqdansa, heç bir razılaşmanın olmaması daha yaxşıdır” deyə qiymətləndirib.
Bar’el anlaşma memorandumunun yekun razılaşma deyil, danışıqların əsasını təşkil edəcək prinsip və prosedurları özündə əks etdirən sənəd olduğunu vurğuladı və ballistik raket proqramı və İranın səlahiyyətli şəxsləri məsələsinin heç bir mərhələdə müzakirə olunmayacağını iddia etdi.
Mənbə:Anadolu Ajansı
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
