Yeni araşdırmalar göstərir ki, dünyanın ən böyük ağciyəri və planetin ən biomüxtəlif bölgələrindən biri olan Amazon tropik meşəsi geri dönməz şəkildə qurumağa yaxınlaşır.
Gundelik.az-ın məlumatına görə, tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, Amazon sürətlə fəlakətli dönüş nöqtəsinə yaxınlaşa bilər. Bu halda sulu yağış meşələri əsr ərzində daha quru savannaya çevriləcək. Ekspertlər bildirirlər ki, belə böyük dəyişikliyə iqlim dəyişiklikləri və meşələrin kəsilməsi birləşərək səbəb olur.
Amazon tropik meşəsi 6 milyon kvadrat kilometr ərazini əhatə edir və Ümumdünya Vəhşi Təbiət Fonduna görə, dünyadakı bitki və heyvan növlərinin təxminən 10 faizinə ev sahibliyi edir. Hər il bu meşələr 99–154 milyard ton karbon ehtiva edir və orta hesabla 180 santimetr yağış qəbul edir. Bu səbəbdən Amazon qlobal iqlim tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.
Keçən əsrdə Amazon kimi yağış meşələri iqlim dəyişiklikləri və meşələrin kəsilməsi səbəbindən artan quraqlıq və meşə yanğınlarına məruz qalaraq getdikcə daha kövrək olub. Dünya Resursları İnstitutunun Qlobal Meşə İcmalına görə, yalnız 2024-cü ildə Braziliya Amazon meşəsinin 28 min kvadrat kilometr sahəsini itirəcək.
Geofizika Araşdırma Letters jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər Amazonun qeyri-müəyyən gələcəyini yenidən nəzərdən keçiriblər. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu dəyişiklik meşələri sulu yağış meşəsindən quru çəmənliyə çevirə biləcək kritik həddə çatdırır.
Kembric Universitetinin Yer sistemləri elmi üzrə professoru və tədqiqatın həmmüəllifi Endryu Dost bildirib ki, belə bir dəyişikliyin mümkünlüyünü dəstəkləyən əsaslı səbəblər mövcuddur. O, “Live Science”a açıqlamasında deyib: “Sual olunur, iqlim dəyişiklikləri və meşələrin kəsilməsi bu sistemin hansı dərəcədə transformasiyasına səbəb olacaq?”
Gundelik.az