Artemis II missiyasındakı dörd astronavt, Orion kosmik gəmisinin əsas mühərrikini işə salaraq Aya sonuncu dəfə yaxınlaşmasından sonra Yer kürəsinin orbitini tərk edib.
NASA-nın Dr. Lori Glaze daha sonra bildirib ki, transaynar inyeksiya (TLI) kimi tanınan mühərrikin beş dəqiqə 55 saniyəlik yanması “qüsursuz şəkildə” baş verib.
Orion kapsulundan isə kanadalı astronavt Jeremy Hansen bildirib ki, heyət “Aya gedən yolda özlərini burada çox yaxşı hiss edirlər”.
Artemis II artıq heyəti Ayın uzaq tərəfində və geri qaytaracaq dairəvi yoldadır. 1972-ci ildən bəri insanların Yer kürəsinin orbitindən kənara çıxdığı ilk dəfədir.
Oriondan canlı yayımda Yer kürəsi kapsul kosmosa getdikcə daha da irəlilədikcə yavaş-yavaş kiçilir.
Aya səyahət edən ilk qeyri-amerikalı olan Hansen NASA-nın missiya idarəetməsinə bildirib ki, heyət bu missiyada əzmkarlıq göstərən və çox çalışanların gücünü “möhkəm hiss edib”.
“Bəşəriyyət bir daha nələrə qadir olduğumuzu göstərdi”, – dedi o. “Bizi Ay ətrafındakı bu səyahətə aparan gələcəyə olan ümidlərinizdir.”
Təxminən bir gün uzadılmış “yüksək Yer orbitində” keçirdikdən sonra, kapsul planetimizdə dövrə vurarkən, Orion-un mühərrikləri, naviqasiya və həyat təminatı sistemləri yoxlanıldı.
Nəhayət, son təsdiq verildi və mühərrikin yanması başlaya bilərdi – missiyanın Aya doğru son, böyük hərəkəti.
Ekipajın oturacaqlarının arxasında xidmət modulu, Orion-un sürətinə saatda minlərlə kilometr əlavə edən uzun və davamlı bir təkanla tək əsas mühərrikini yandırdı.
TLI kosmik gəmini cazibə qüvvəsinin onları geri çəkməzdən əvvəl, ekipajı Yerdən əvvəl heç kimin olmadığı qədər uzaqda – Aydan 7600 km-dən çox məsafədə – aparacağı gözlənilən bir səyahətə çıxardı.
NASA, vaxt və trayektoriyanın incə detallarından asılı olaraq, bunun 1970-ci ildə Apollo 13 tərəfindən qoyulmuş rekordu keçə biləcəyini təxmin edir.
TLI Orion üçün geri dönüş nöqtəsi deyil – Aya böyük bir yanmadan sonra belə, nəzarətçilər hələ də kosmosda əl əyləci dönüşünə bərabər bir dönüş edə və bir şey ciddi şəkildə səhv gedərsə, heyəti Yerə qaytara bilərlər.
Fövqəladə vəziyyətdə, U-dönüş TLI-dən sonrakı ilk 36 saatda evə ən sürətli yoldur. Bundan sonra Ay ətrafında yolda qalmaq və Yerə qayıtmaq eyni dərəcədə sürətli və tez-tez daha asan ola bilər, Orion proqram meneceri Howard Hu buraxılışdan əvvəl bildirib.
O əlavə etdi ki, komanda “ekipajı təhlükəsiz şəkildə evə çatdıra bilməyimiz üçün yüz minlərlə [simulyasiya] işlədib”.
Mühərrikin uğurlu yanmasından sonra keçirilən brifinqdə o, jurnalistlərə “Necə də gözəl bir neçə gün!” deyərək gülümsədi.
Orion dərin kosmosa qalxdıqca, pəncərələrindən görünən mənzərələr getdikcə daha ilhamverici olacaq: Yer kürəsinin arxasında kiçik mavi və ağ mərmər parçasına çevrilir, Ay isə parlaq diskdən böyüyərək çərçivəni dolduran ağır kraterli dünyaya çevrilir.
Missiyanın təxminən altıncı günündə, Orion Ayın kənarında səyahət edərkən, astronavtlar tam günəş tutulmasını görəcəklər.
Ay birbaşa Günəşin qarşısında sürüşəcək, beləliklə, onun parlaq üzü tamamilə örtüləcək və normal olaraq gizlədilən parıldayan halosunu ortaya çıxaracaq, Yer isə bir tərəfə asılı qalacaq.
Kosmik missiyalarda bir çox astro-jarqon var və TLI bu missiyanı izləyənlərin çoxunun bildiyi ən son kosmik dildir. Ümid edirəm ki, bu, bəşəriyyəti yenidən Ay səthində gəzməyə bir addım yaxınlaşdıran nəhəng təkan kimi xatırlanacaq.
Mənbə:Bbc.com
Tərtib etdi:Məhəmməd Nəzərov
Gundelik.az
