Vaşinqton Danimarka hakimiyyəti altında olan yarı-muxtar bölgə olan cənubi Qrenlandiyada üç yeni baza açmağı hədəfləyir.
Danimarka əvvəllər adada əlavə Amerika hərbi bazalarının yaradılmasını müzakirə etməyə açıq olduğunu bildirmişdi.
Ağ Ev Qrenlandiya və Danimarka ilə yüksək səviyyəli danışıqların aparıldığını təsdiqlədi, lakin danışıqların təfərrüatları barədə şərh verməkdən imtina etdi.
ABŞ prezidenti Donald Trampın adanı güclə ələ keçirmək təhdidi ilə əlaqədar olaraq, iştirak edən ölkələr qarşı-qarşıya gəldilər.
Yanvar ayında Tramp Rusiyanın və ya Çinin Qrenlandiyanı ələ keçirməsinin qarşısını almaq üçün ABŞ-ın Qrenlandiyaya “sahib çıxmalı” olduğunu söylədi.
O, bunun ya “asan yolla”, ya da “çətin yolla” baş verə biləcəyini bildirdi. Ağ Ev rəsmisi BBC-yə bildirib ki, Tramp administrasiyası danışıqların gedişatına olduqca nikbin yanaşır.Danimarka Xarici İşlər Nazirliyi də ABŞ ilə danışıqların davam etdiyini təsdiqləyib.Dövlət Departamentinin sözçüsü bildirib ki, “ABŞ ilə davam edən diplomatik proses var. Dövlət Departamenti hazırda əlavə məlumat verməyəcək”.
Danışıqlarla tanış olan mənbənin sözlərinə görə, üç yeni baza da ABŞ ərazisi kimi təyin olunacaq.BBC-yə danışan rəsmilər bazaların Qrenlandiyanın cənubunda yerləşəcəyini və əsasən Şimali Atlantikada, Qrenlandiya, İslandiya və Birləşmiş Krallıq arasındakı ərazidə Rusiya və Çin dəniz fəaliyyətinin monitorinqinə yönələcəyini bildiriblər.Mənbələr bildirib ki, tərəflər hələlik heç bir məsələ ilə bağlı rəsmi razılığa gələ bilməyiblər və bazaların son sayı dəyişə bilər.
Yeni bazalardan birinin əvvəllər kiçik bir hava limanının yerləşdiyi keçmiş ABŞ hərbi bazası olan Narsarsuaqda yerləşməsi ehtimalı var.
Ekspertlərin fikrincə, digər yeni hərbi bazaların da Qrenlandiyada mövcud infrastrukturu olan ərazilərdə, məsələn, hava limanları və ya limanlar kimi ərazilərdə yerləşməsi ehtimalı var.Tamamilə yeni obyektlər tikmək əvəzinə, mövcud infrastrukturun təkmilləşdirilməsinin daha az xərc tələb edəcəyi iddia edilir.Danışıqlar zamanı ABŞ rəsmiləri Qrenlandiyanın ABŞ-ın nəzarəti altına keçməsi məsələsini qaldırmayıblar.Trampın açıqlaması Danimarka və onun üzvü olduğu hərbi ittifaq olan NATO tərəfindən qəbul edilməyib.
Trampın təhdidlərinə baxmayaraq, son aylarda iştirak edən ölkələr razılığa gəlmək üçün fəal şəkildə çalışırlar.Müzakirələr Vaşinqtonda kiçik bir işçi qrupu ilə məhdudlaşdı.ABŞ Şimal Komandanlığının rəhbəri general Qreqori Qilot mart ayında Konqres qarşısında verdiyi ifadədə danışıqlar üçün ümumi çərçivəni açıqladı.Danışıqlara yaxın mənbələr son aylarda müntəzəm olaraq yüksək səviyyəli görüşlərin keçirildiyini və irəliləyiş əldə edildiyini bildirirlər.
Danışıqlara ABŞ Dövlət Departamentinin yüksək vəzifəli rəsmisi Maykl Nidhem rəhbərlik edir. Həmçinin Danimarkanın xarici işlər nazirliyinin daimi köməkçisi və baş danışıqçısı Jeppe Tranholm, ABŞ səfiri Jesper Møller Sørensen və Vaşinqtondakı ən yüksək vəzifəli Qrenlandiya diplomatı Jacob Isbosethsen də iştirak edir.
Mənbə:BBC
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
